Sau kết quả tích cực tại Đồng bằng sông Cửu Long, ngành nông nghiệp dự kiến mở rộng mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp ra Đồng bằng sông Hồng với quy mô khoảng 500.000 héc ta. Bước đi này nhằm nhân rộng hiệu quả giảm chi phí, tăng thu nhập cho nông dân và cắt giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất lúa.
Ông Bùi Bá Bổng, Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam (Vietrisa), cho biết sẽ lan toả mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh đang triển khai ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long ra Đồng bằng sông Hồng, với quy mô 500.000 héc ta.
Việc mở rộng triển khai thực hiện đề án lúa chất lượng cao, phát thải thấp dựa trên cơ sở những kết quả được thí điểm ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo đó, tổng kết thực hiện các mô hình thí điểm ở ĐBSCL trong năm 2024 và 2025, cho thấy qua ba vụ triển khai, 7 mô hình thí điểm ở Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp và An Giang đã giúp giảm chi phí sản xuất 8,2-24,2% so với mô hình đối chứng.
Kết quả giảm chi phí sản xuất đến từ việc giảm 30-50% lượng giống gieo sạ, giảm 30-70 kg phân bón/héc ta, giảm 30-40% lượng nước tưới và giảm 1-4 lần phun thuốc bảo vệ thực vật/vụ so với mô hình đối chứng.
Quy trình sản xuất nêu trên đã góp phần tăng năng suất lúa 2,4-7%, thu nhập của nông dân tăng 4-7,6 triệu đồng/héc ta so với mô hình đối chứng. Điều quan trọng hơn, quy trình sản xuất này đã góp phần giảm lượng phát thải khí nhà kính từ 2-12 tấn CO2 tương đương/héc ta (tuỳ phương thức áp dụng).
Với những kết quả đã đạt được, ngành nông nghiệp đang muốn mở rộng diện tích đề án 1 triệu héc ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL ra khu vực Đồng bằng sông Hồng, với quy mô 500.000 héc ta.
Báo cáo của Vietrisa, cho thấy đến thời điểm hiện tại đã có 8 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu “gạo Việt xanh phát thải thấp”, với diện tích hơn 18.000 héc ta, lượng gạo được chứng nhận tương ứng 71.420 tấn.
Công ty cổ phần nông nghiệp công nghệ cao Trung An là đơn vị đầu tiên đã xuất khẩu thành công 500 tấn gạo mang nhãn hiệu “gạo Việt xanh phát thải thấp” sang thị trường Nhật Bản vào tháng 6/2025.
Báo cáo tổng hợp từ các địa phương ĐBSCL, cho thấy đề án 1 triệu héc ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đã xác định được hơn 942.000 héc ta vùng chuyên canh, thu hút 1.230 hợp tác xã và 210 doanh nghiệp tham gia.
Trung Chánh
