Ngày 24/3/2026, tại Hà Nội, Liên minh châu Âu (EU) chính thức công bố gói đầu tư hơn 560 triệu euro dành cho Việt Nam trong khuôn khổ Chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu”. Đây là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển giao thông vận tải hiện đại, chuyển đổi năng lượng sạch và tăng trưởng kinh tế bền vững, đồng thời góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Thông tin được Cao ủy phụ trách Quan hệ Đối tác Quốc tế của EU, ông Jozef Síkela, công bố tại Diễn đàn Doanh nghiệp và Đầu tư EU – Việt Nam diễn ra tại Hà Nội. Tham dự sự kiện còn có đại diện nhiều tập đoàn, ngân hàng phát triển châu Âu cùng Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), bà Nicola Beer.
Cú hích từ Chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu”
Phát biểu tại diễn đàn, ông Jozef Síkela nhấn mạnh Việt Nam là nền kinh tế năng động với tốc độ tăng trưởng cao, dân số trẻ và tiềm năng lớn trong chuyển đổi xanh. Theo ông, gói đầu tư lần này là minh chứng cho cam kết của EU trong việc biến các thỏa thuận hợp tác thành kết quả cụ thể.
“Chúng tôi không chỉ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế mà còn đồng hành cùng Việt Nam trong việc giảm ô nhiễm và phát triển năng lượng sạch. Đây là cách Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu tạo ra giá trị thực tế: nhiều việc làm hơn, tăng trưởng mạnh mẽ hơn và một tương lai bền vững hơn”, ông Síkela khẳng định.
Chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu” là sáng kiến quy mô lớn của EU nhằm thu hẹp khoảng cách đầu tư toàn cầu, với mục tiêu huy động tới 400 tỷ Euro từ khu vực công và tư nhân trong giai đoạn 2021–2027. Tại Việt Nam, chiến lược này đang được triển khai theo cách tiếp cận “Nhóm châu Âu”, kết hợp nguồn lực từ EU, các quốc gia thành viên và các tổ chức tài chính phát triển.
Đẩy mạnh giao thông bền vững
Một trong những trọng tâm của gói đầu tư là lĩnh vực giao thông vận tải. EU đã khởi động Quỹ Phát triển Giao thông Bền vững trị giá 40 triệu Euro nhằm hỗ trợ Việt Nam xây dựng các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Quỹ này sẽ cung cấp chuyên môn kỹ thuật, công nghệ tiên tiến từ châu Âu, hướng đến triển khai ít nhất 4 dự án giao thông trọng điểm trong thời gian tới. Các dự án dự kiến tập trung vào đường sắt – đặc biệt là tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội – TP Hồ Chí Minh, bên cạnh đó là giao thông đô thị và đường thủy nội địa.
Đáng chú ý, sáng kiến này được kỳ vọng sẽ huy động hơn 1 tỷ Euro vốn vay ưu đãi từ các ngân hàng phát triển châu Âu, đồng thời thu hút sự tham gia của khu vực tư nhân.
Trước đó, EU đã hợp tác với Việt Nam trong nhiều dự án giao thông quan trọng. Điển hình là việc hỗ trợ xây dựng tuyến Metro số 3 tại Hà Nội, góp phần giảm ùn tắc và cải thiện khả năng di chuyển của người dân. Trong thời gian tới, các doanh nghiệp châu Âu cũng sẽ tham gia phát triển cảng container Liên Chiểu tại Đà Nẵng, tăng cường năng lực logistics quốc gia.
Thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch
Song song với giao thông, năng lượng sạch là trụ cột quan trọng trong hợp tác giữa EU và Việt Nam. Là một trong những đối tác dẫn dắt sáng kiến Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), EU đang tích cực hỗ trợ Việt Nam xây dựng nền kinh tế phát thải thấp.
Các ngân hàng phát triển châu Âu đã ký kết các khoản vay trị giá 230 triệu Euro để hỗ trợ Tập đoàn Điện lực Việt Nam triển khai dự án thủy điện tích năng Bắc Ái. Đây là nhà máy đầu tiên thuộc loại hình này tại Việt Nam, đóng vai trò như một “pin khổng lồ” cho hệ thống điện.
Nhà máy có khả năng lưu trữ năng lượng dư thừa và cung cấp điện khi nhu cầu tăng cao, qua đó nâng cao tính ổn định và hiệu quả của hệ thống năng lượng tái tạo. Khoản đầu tư này nằm trong gói hỗ trợ gần 400 triệu Euro với sự tham gia của nhiều tổ chức tài chính châu Âu và các đối tác khác.
Bên cạnh đó, EU cũng bổ sung 23 triệu Euro cho Quỹ Chuyển đổi Năng lượng, đồng thời triển khai nhiều chương trình hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ.
Khánh Nguyễn
