Trao đổi với Reuters hôm 3/9, người phát ngôn của Ủy ban châu Âu (EC), cơ quan hành pháp của EU, cho biết EC sẽ đề xuất các biện để ngăn chặn các quốc gia né tránh thuế carbon biên giới của EU.
Thuế biên giới carbon của EU hay còn gọi là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) sẽ chính thức được áp dụng vào đầu năm 2026 đối với hàng hóa nhập khẩu trong sáu lĩnh vực phát thải nhiều carbon trong quá trình sản xuất, gồm xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện và hydro.
Brussels lo ngại rằng, các công ty Trung Quốc có thể sắp xếp lại hoạt động thương mại của họ để tránh khoản thuế này.
CBAM được thiết kế nhằm tạo sân chơi công bằng cho các nhà sản xuất trong các ngành công nghiệp nặng ở châu Âu, vốn đang trả phí cho lượng khí thải của theo hệ thống giao dịch phát thải Liên minh châu Âu (EU ETS).
Các quan chức ở Brussels lo ngại CBAM có thể bị qua mặt nếu các công ty nước ngoài chỉ đơn giản là điều chỉnh bằng cách gửi sản phẩm carbon thấp đến châu Âu, trong khi tiếp tục sản xuất hàng hóa nhiều carbon cho các thị trường khác.
Điều này cho phép họ né thuế carbon của EU mà không nhất thiết làm cho quá trình sản xuất tổng thể của họ “xanh” hơn.
EC dự kiến sẽ đề xuất các biện pháp trước cuối năm này để giải quyết rủi ro này và mở rộng thuế carbon biên giới sang các sản phẩm hạ nguồn khác trong sáu lĩnh vực xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện và hydro.
“Làm sao để đảm bảo rằng hệ thống này không bị thao túng, đặc biệt là từ phía Trung Quốc?”, một quan chức cấp cao của EU đặt câu hỏi.
Vị quan chức này tiết lộ, EC đang xem xét các biện pháp, bao gồm một hệ thống gán giá trị khí thải carbon cố định cho từng quốc gia hoặc từng công ty nước ngoài, thay vì tính toán lượng khí thải cụ thể cho từng lô hàng nhập khẩu liên quan.
“Chúng tôi muốn đảm bảo rằng không ai ‘lọt lưới’ bằng cách gửi hàng ‘xanh’ cho chúng tôi, trong khi sử dụng hàng ‘xám’ ở thị trường nội địa và không thay đổi gì cả”, vị quan chức này nói thêm.
Các ngành công nghiệp của châu Âu đang thúc đẩy kế hoạch chống lách luật về thuế biên giới carbon. Tháng trước, Hiệp hội Nhôm châu Âu (European Aluminium) kêu gọi EU đơn giản hóa thuế biên giới carbon bằng cách áp cùng một mức định lượng khí thải cho tất cả nhôm nhập khẩu từ một quốc gia, không dựa vào lượng khí thải thực tế của từng công ty nhôm ở quốc gia đó trong quá trình sản xuất.
Cách này sẽ giúp thuế carbon dễ thực thi hơn nhưng có thể vấp phải sự phản đối từ các công ty nước ngoài vì họ mất cơ hội chứng minh sản phẩm của họ ít phát thải hơn.
Khánh Lan (Theo Reuters)
