Trong bối cảnh du lịch bền vững đang trở thành một yêu cầu mang tính toàn cầu, thách thức lớn nhất không nằm ở việc thiếu khung tiêu chuẩn, mà ở khả năng triển khai thực tế tại từng điểm đến. Nhiều mô hình “du lịch xanh” đã xuất hiện, nhưng không phải tất cả đều có thể chứng minh mức độ bền vững của mình bằng các tiêu chí được quốc tế công nhận.
Với vai trò là đơn vị tư vấn và triển khai, Công ty cổ phần Net Zero Việt Nam đồng hành cùng Làng Nhỏ Eco-tourism Village trong quá trình tiếp cận và đạt chứng nhận Good Travel Seal Level 1 – Bronze – một cột mốc quan trọng, xác nhận rằng định hướng du lịch bền vững của Làng Nhỏ đã được đối chiếu theo chuẩn mực quốc tế.
Good Travel Seal – trục chuẩn mực cho du lịch bền vững
Good Travel Seal là hệ thống chứng nhận được phát triển dựa trên bộ tiêu chuẩn của Global Sustainable Tourism Council (GSTC) – tổ chức quốc tế xây dựng các chuẩn mực toàn cầu về du lịch bền vững. Các tiêu chuẩn GSTC được UN Tourism (Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc), Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) và nhiều chính phủ, tổ chức quốc tế công nhận và khuyến nghị áp dụng.
Điểm cốt lõi của Good Travel Seal không nằm ở hình thức chứng nhận, mà ở cách đánh giá dựa trên bằng chứng vận hành thực tế. Thay vì chỉ xem xét cam kết, hệ thống này tập trung vào cách doanh nghiệp thiết kế, xây dựng và vận hành để giảm tác động môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và gắn kết với cộng đồng địa phương.
Trong quá trình đồng hành và tư vấn cho Làng Nhỏ, Net Zero Việt Nam xác định rõ: để đạt Good Travel Seal một cách thực chất, mô hình du lịch phải được xem xét xuyên suốt, từ nền tảng phát triển đến cách vận hành hàng ngày. Ba lát cắt dưới đây chính là những trụ cột tạo nên sự phù hợp đó.
Lát cắt thứ nhất: Pop-up Resort – mô hình lưu trú thích ứng
Thay vì lựa chọn mô hình resort kiên cố, Làng Nhỏ triển khai Pop-up Resort – mô hình lưu trú linh hoạt, có thể tháo lắp và thích ứng với địa hình tự nhiên. Đây là quyết định mang tính nền tảng trong việc giảm thiểu tác động môi trường ngay từ khâu xây dựng.
Pop-up Resort cho phép điều chỉnh quy mô theo mùa và sức tải sinh thái, tránh tình trạng mở rộng cố định gây áp lực lâu dài lên hệ sinh thái. Đồng thời, khả năng tháo dỡ và tái sử dụng giúp giảm “dấu chân xây dựng” – một trong những yếu tố được xem xét trong bộ tiêu chí của Good Travel Seal.
Lát cắt thứ hai: Xây dựng không tác động – nền tảng của bền vững
Một trong những nội dung quan trọng trong đánh giá theo chuẩn GSTC là mức độ tác động của xây dựng lên môi trường tự nhiên. Tại Làng Nhỏ, cách tiếp cận “xây dựng không tác động” được thể hiện rõ qua việc hạn chế san gạt địa hình, giữ nguyên cấu trúc cảnh quan và tôn trọng hệ sinh thái hiện hữu.
Thay vì áp đặt công trình lên thiên nhiên, các hạng mục được bố trí để thích ứng với điều kiện sẵn có. Vòng đời công trình cũng được tính toán ngay từ đầu, bao gồm cả khả năng tháo dỡ và hoàn nguyên mặt bằng sau khai thác. Đây là yếu tố giúp mô hình không chỉ giảm tác động tức thời, mà còn giữ được khả năng phục hồi của môi trường về dài hạn.
Lát cắt thứ ba: Off-grid on green – năng lượng cho mục tiêu Net Zero
Bên cạnh xây dựng, năng lượng là một nhóm tiêu chí trọng yếu trong Good Travel Seal. Làng Nhỏ triển khai hệ thống năng lượng xanh vận hành độc lập (off-grid on green), giảm phụ thuộc vào lưới điện truyền thống và cắt giảm phát thải trực tiếp trong quá trình lưu trú.
Cách tiếp cận này giúp việc giảm phát thải được thực hiện ngay tại điểm phát sinh, thay vì phụ thuộc vào các cơ chế bù trừ về sau. Đây cũng là nền tảng quan trọng để mô hình du lịch của Làng Nhỏ tiệm cận mục tiêu Net Zero một cách thực chất và có thể kiểm chứng.
Vai trò của Net Zero Việt Nam trong hành trình chứng nhận
Trong quá trình tư vấn và triển khai, Net Zero Việt Nam đóng vai trò kết nối giữa định hướng phát triển của doanh nghiệp và khung tiêu chuẩn quốc tế của Good Travel Seal. Việc đạt chứng nhận không chỉ là hoàn thiện hồ sơ, mà là quá trình rà soát, điều chỉnh và tích hợp các thực hành bền vững vào vận hành thực tế.
Good Travel Seal, trong trường hợp của Làng Nhỏ, vì vậy không phải là đích đến, mà là xác nhận cho một hướng đi đã được lựa chọn từ trước.
Từ một mô hình cụ thể đến thông điệp rộng hơn
Câu chuyện của Làng Nhỏ cho thấy du lịch bền vững không thể đạt được bằng cách “xanh hóa” mô hình cũ. Khi Good Travel Seal được đặt làm trục chuẩn mực, các lựa chọn về Pop-up Resort, xây dựng không tác động và off-grid on green không còn là những sáng kiến rời rạc, mà trở thành một hệ thống phát triển thống nhất.
Với vai trò đơn vị tư vấn và triển khai, Net Zero Việt Nam tin rằng những mô hình như Làng Nhỏ sẽ góp phần định hình cách tiếp cận mới cho du lịch Việt Nam – nơi bền vững không chỉ được nói đến, mà được chứng minh bằng tiêu chuẩn, dữ liệu và thực hành cụ thể.
H.D.
