Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, sau khi Luật Bảo vệ môi trường 2020 được thông qua và có hiệu lực thi hành, có 9 văn bản quy định chi tiết luật đã được ban hành. Việc hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này được quan tâm, theo tinh thần tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương và cắt giảm mạnh mẽ thủ tục hành chính về môi trường, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của người dân, doanh nghiệp.
Về một số hạn chế, qua rà soát, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết: “Một số văn bản Luật Bảo vệ môi trường giao còn chưa kịp thời ban hành hoặc chỉ mới ban hành trong năm 2025. Ví dụ như Khoản 9, Điều 139 Luật năm 2020, giao Bộ có liên quan thành lập thị trường các-bon trong nước. Tuy nhiên, dự thảo nghị định của Chính phủ về sàn giao dịch các-bon hiện nay vẫn chưa được ban hành, mặc dù Bộ Tư pháp đã thẩm định nghị định này. Ngoài ra, một số nội dung quy định pháp luật còn chưa theo kịp sự phát triển kinh tế xã hội, các yêu cầu mới của thực tiễn, chưa thực sự bảo đảm sự ổn định, tính dự báo của chính sách, chất lượng chưa thực sự cao”.
Qua thực tiễn giám sát, bà Đoàn Thị Thanh Mai, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng: “Một số văn bản quy phạm pháp luật còn chậm ban hành rồi một số quy định thủ tục hành chính còn vướng mắc bất cập, chưa thống nhất, chưa rõ ràng, dẫn đến khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và làm phát sinh chi phí không cần thiết, nhất là thủ tục về đánh giá tác động môi trường của dự án hay là cấp giấy phép môi trường. Chúng tôi đề nghị Bộ Tư pháp phân tích và làm rõ những tồn tại, hạn chế trong công tác rà soát, thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực môi trường, làm sao để đảm bảo đồng bộ thống nhất của hệ thống pháp luật và việc cắt giảm đơn giản hóa thủ tục hành chính trong Luật, Nghị định, Thông tư liên quan đến bảo vệ môi trường như thế nào?”.
Liên quan đến việc cần kịp thời ban hành các văn bản pháp luật về vấn đề khó, mới trong bảo vệ môi trường như trái phiếu xanh, tín dụng xanh, kinh tế tuần hoàn, giao thông xanh, sàn giao dịch carbon.. bà Trần Thị Nhị Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban dân nguyện và giám sát của Quốc hội nêu ý kiến: “Quan điểm cá nhân của tôi, về cơ chế như thị trường, carbon hay tài chính xanh đã được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng thành công. Việc nghiên cứu các kinh nghiệm quốc tế cũng như là xây dựng năng lực thể chế phải được tiến hành song song và thậm chí phải đi trước cả quá trình soạn thảo luật để đảm bảo khi luật có hiệu lực thì chúng ta có thể ban hành các văn bản hướng dẫn được ngay, tránh khoảng trống pháp lý kéo dài”.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan lưu ý Bộ Tư pháp và các cơ quan cần bám sát yêu cầu Nghị quyết 66 của Bộ chính trị thể hiện một tư duy mới, mang tính đột phá về công tác xây dựng và thi hành pháp luật, bảo đảm luật có tính kiến tạo, phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể trong chấp hành, tuân thủ.
Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nói: “Trên cơ sở các Nghị quyết nền tảng kết hợp với thực tiễn quản lý của mình, đề nghị Bộ chủ động nghiên cứu, kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường và các luật khác trong thời gian tới, bảo đảm gắn việc xây dựng pháp luật với yêu cầu của thực tiễn và đưa ra các đề xuất, kiến nghị hiệu quả, mang tính khả thi cao; góp phần tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong chính sách, pháp luật, nhất là trong bối cảnh thực hiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay”.
Vân Hồng
