Thay đổi từ những hành động nhỏ
Theo các chuyên gia môi trường, phần lớn lượng phát thải trong đô thị đến từ hoạt động giao thông. Vì vậy, việc ưu tiên sử dụng xe buýt, đường sắt đô thị hoặc các phương tiện giao thông công cộng khi có điều kiện sẽ góp phần giảm số lượng phương tiện cá nhân lưu thông trên đường.
Với những quãng đường ngắn, việc đi bộ hoặc sử dụng xe đạp không chỉ giúp giảm phát thải mà còn mang lại lợi ích cho sức khỏe. Bên cạnh đó, khi vẫn sử dụng xe máy hoặc ô tô cá nhân, người dân vẫn có thể góp phần bảo vệ môi trường bằng những việc làm rất đơn giản như bảo dưỡng phương tiện định kỳ, thay dầu đúng hạn, tắt máy khi phải dừng chờ đèn đỏ…
Là một trong 9 phường thuộc phạm vi triển khai Đề án Vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1 giai đoạn 2028-2029, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám đang chủ động tuyên truyền để người dân, cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn sớm tiếp cận các quy định liên quan.
Địa phương này khuyến khích người dân từng bước thay đổi thói quen đi lại, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, phương tiện xanh và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, góp phần giảm ô nhiễm không khí và xây dựng không gian đô thị văn minh, hiện đại.
Tại phường Hoàn Kiếm, phường đang triển khai nhiều hoạt động vận động người dân cùng chung tay bảo vệ môi trường. Trong đó, lực lượng đoàn viên, thanh niên giữ vai trò xung kích trong việc lan tỏa lối sống xanh và xây dựng văn hóa giao thông thân thiện với môi trường.
Anh Đặng Thanh Tú, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Hoàn Kiếm cho biết, thời gian qua, tuổi trẻ phường Hoàn Kiếm đã tích cực tham gia các hoạt động tổng vệ sinh môi trường, bóc xóa quảng cáo trái phép, thu gom rác thải, tuyên truyền phân loại rác tại nguồn và hưởng ứng phong trào “Hà Nội chung tay hành động vì không khí sạch và giao thông xanh”.
Đặc biệt, Đoàn phường đã tổ chức diễu hành bằng xe điện công cộng trên các tuyến phố trung tâm để truyền tải thông điệp sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về giảm phát thải và xây dựng giao thông xanh.
Cũng theo anh Đặng Thanh Tú, việc xây dựng vùng phát thải thấp sẽ chỉ thành công khi có sự tham gia tích cực của cộng đồng. Vì vậy, Đoàn phường Hoàn Kiếm luôn xác định đoàn viên, thanh niên phải là lực lượng tiên phong trong thay đổi hành vi, từ sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường, tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường đến tuyên truyền, vận động người dân cùng thực hiện lối sống xanh.
Chung tay vì một Thủ đô xanh
GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam cho rằng, để chính sách thí điểm vùng phát thải thấp đi vào cuộc sống, bên cạnh các quy định quản lý, điều quan trọng là tạo điều kiện để người dân thay đổi thói quen tham gia giao thông lâu nay.
Theo ông, thành phố cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, nâng cao chất lượng vận tải hành khách công cộng, tăng khả năng kết nối giữa xe buýt với xe đạp công cộng và các phương tiện xanh khác. Khi người dân có nhiều lựa chọn thuận tiện, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra thuận lợi hơn.
Để khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, từ ngày 1-7, thành phố Hà Nội đã triển khai chính sách miễn phí vé đối với phần cự ly di chuyển trong khu vực Vành đai 1 trên các tuyến xe buýt có trợ giá, đồng thời đưa vào vận hành hệ thống vé điện tử liên thông. Đây được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để người dân thay đổi thói quen đi lại, góp phần giảm phát thải từ hoạt động giao thông.
Thực tế cho thấy, kiểm soát ô nhiễm không khí không chỉ phụ thuộc vào những quyết sách đúng đắn mà còn được tạo nên từ sự thay đổi trong nhận thức và hành động của mỗi người dân, bởi mỗi người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể trực tiếp góp phần đưa chính sách vào cuộc sống.
Đối với thành phố Hà Nội, Đề án thí điểm vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 không đơn thuần là một giải pháp quản lý giao thông, mà còn là cơ hội để hình thành nếp sống đô thị văn minh, thúc đẩy văn hóa giao thông xanh và nâng cao chất lượng môi trường sống.
Một chuyến xe buýt thay cho xe cá nhân, một lần tắt máy khi chờ đèn đỏ đều là những đóng góp thiết thực cho bầu không khí của thành phố. Khi những hành động nhỏ ấy được lan tỏa trong cộng đồng, vùng phát thải thấp sẽ không chỉ là một chủ trương của thành phố mà sẽ trở thành động lực để Hà Nội xây dựng một đô thị xanh, sạch, văn minh và đáng sống.
Phương Thảo
