Trong nhiều năm, khi nhắc đến Net Zero phần lớn sự chú ý thường hướng về năng lượng, giao thông hay công nghiệp nặng. Tuy nhiên, nông nghiệp cũng là một trong những lĩnh vực có tác động lớn đến môi trường, đồng thời chịu ảnh hưởng trực tiếp của biến đổi khí hậu.
Điều đáng chú ý là Net Zero không nhất thiết phải bắt đầu từ những dự án hàng nghìn tỷ đồng hay các công nghệ quá phức tạp. Với nhiều doanh nghiệp nông nghiệp, hành trình này có thể khởi đầu từ những thay đổi rất cụ thể: giảm lãng phí nước, tiết kiệm điện, tối ưu thức ăn chăn nuôi, tự động hóa quy trình và tận dụng phụ phẩm theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
Đó cũng là cách Mebi Farm tiếp cận mục tiêu phát triển bền vững. Thay vì xem Net Zero là một chương trình riêng biệt, doanh nghiệp lựa chọn tích hợp tư duy xanh vào toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất trứng, từ khâu chăn nuôi, thu gom, phân loại, đóng gói cho đến xử lý chất thải.
Ở khâu sản xuất, doanh nghiệp đầu tư hệ thống chăn nuôi công nghệ cao nhằm kiểm soát môi trường chuồng trại, nhiệt độ, nước uống, thông gió và thu gom trứng tự động. Khi đàn gà khỏe mạnh hơn, tỷ lệ hao hụt và tỷ lệ trứng lỗi giảm xuống, lượng tài nguyên tiêu hao trên mỗi quả trứng cũng được cải thiện.
Song song với đó là việc ứng dụng năng lượng mặt trời tại trang trại, kết hợp quản trị tiêu thụ điện và nước theo hướng tiết kiệm. Theo doanh nghiệp, giá trị của mô hình xanh không chỉ nằm ở việc sử dụng năng lượng tái tạo mà còn ở khả năng giảm lãng phí ngay từ gốc.
Đối với sản phẩm trứng – một mặt hàng tươi sống có tỷ lệ thất thoát cao nếu quản trị không tốt – đầu tư vào phân loại và đóng gói hiện đại giúp giảm hao hụt sau thu hoạch. Những sản phẩm đạt tiêu chuẩn được đưa vào hệ thống phân phối; các sản phẩm chưa phù hợp với tiêu chuẩn thương mại được định hướng sang mục đích sử dụng khác thay vì trở thành rác thải.
Một trụ cột khác là kinh tế tuần hoàn. Thay vì coi chất thải chăn nuôi là gánh nặng môi trường, doanh nghiệp hướng tới biến phụ phẩm thành nguồn tài nguyên mới, như sản xuất phân hữu cơ hoặc tái sử dụng các vật liệu có giá trị. Cách tiếp cận này vừa giảm chi phí xử lý vừa góp phần giảm phát thải trong toàn chuỗi.
Thực tế cho thấy, chuyển đổi xanh không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn nâng cao hiệu quả quản trị. Khi mọi chỉ số như điện, nước, tỷ lệ trứng lỗi, tỷ lệ tái sử dụng phụ phẩm hay truy xuất nguồn gốc đều được đo lường, doanh nghiệp có cơ sở để cải tiến liên tục và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, hành trình này vẫn còn nhiều rào cản. Đầu tư công nghệ, tự động hóa và hệ thống xử lý môi trường đòi hỏi nguồn vốn lớn, trong khi việc tiếp cận tín dụng xanh còn hạn chế. Bên cạnh đó, thị trường chưa phải lúc nào cũng sẵn sàng trả thêm giá trị cho những sản phẩm được sản xuất có trách nhiệm.
Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi, cần có bộ tiêu chí xanh phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp Việt Nam, cơ chế tài chính xanh thuận lợi hơn và sự đồng hành của thị trường trong việc ưu tiên các sản phẩm được sản xuất theo hướng bền vững.
Khi nhìn từ góc độ đó, Net Zero không còn là khái niệm xa vời. Nó bắt đầu từ những quyết định rất nhỏ trong hoạt động hằng ngày của doanh nghiệp: tiết kiệm một kWh điện, giảm một lít nước, hạn chế một quả trứng bị loại bỏ hay tái sử dụng thêm một phần phụ phẩm.
Kết thúc hành trình ấy không chỉ là một sản phẩm sạch hơn, mà còn là một mô hình sản xuất có khả năng tạo ra giá trị kinh tế, giá trị xã hội và giá trị môi trường cùng lúc. Với những doanh nghiệp như Mebi Farm, mỗi quả trứng không đơn thuần là một sản phẩm nông nghiệp, mà còn là minh chứng rằng con đường hướng tới Net Zero hoàn toàn có thể bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, nếu được thực hiện một cách bền bỉ và có thể đo lường.
Quốc Toản
