Ngày 21/8, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị trực tuyến và trực tiếp sơ kết việc triển khai Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP về cơ chế phát triển điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long chủ trì Hội nghị.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, Nghị định 57 và Nghị định 58 được ban hành từ tháng 3/2025, ngay sau đó Bộ đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn triển khai. Tuy nhiên, thực tế thực hiện cho thấy vẫn còn tồn tại những khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi sự rà soát, lắng nghe ý kiến từ địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan để tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ rào cản cho cơ chế mua bán điện trực tiếp và lĩnh vực năng lượng tái tạo. Đây cũng là chỉ đạo xuyên suốt của Bộ trưởng Bộ Công Thương, hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy các dự án phát triển.
Báo cáo tại hội nghị, Cục trưởng Cục Điện lực Phạm Nguyên Hùng cho biết, việc triển khai hai nghị định bước đầu đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, góp phần thúc đẩy phát triển hoạt động điện lực trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai đã phát sinh nhiều phản ánh từ địa phương và doanh nghiệp. Riêng với Nghị định 57, ba nhóm vấn đề còn băn khoăn gồm: Khung giá bán điện trong cơ chế DPPA qua lưới kết nối riêng; chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch trong cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia và Giấy chứng nhận đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà.
Cục Điện lực cho rằng cần tiếp tục xây dựng khung giá phù hợp với Luật Điện lực 2024, đồng thời rà soát, đánh giá kỹ tác động của việc loại bỏ chi phí bù trừ chênh lệch trước khi đưa ra quyết định. Một số nội dung khác sẽ được sửa đổi theo trình tự thủ tục rút gọn nhằm tạo sự đồng bộ cho việc thực hiện.
Đối với Nghị định 58, hai chính sách quan trọng được đặt ra là phát triển nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ và phát triển điện gió ngoài khơi. Với điện mặt trời mái nhà, nhiều doanh nghiệp đề nghị mở rộng đối tượng được mua sản lượng dư, đồng thời bổ sung quy định về lắp đặt thiết bị giám sát, điều khiển phù hợp với quy mô công suất để tránh lãng phí. Một số ý kiến cũng đề xuất quy định cơ quan tiếp nhận thông báo phát triển nguồn điện là UBND cấp xã nhằm phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp và tạo thuận lợi cho thủ tục hành chính. Trong khi đó, đối với điện gió ngoài khơi, doanh nghiệp kiến nghị làm rõ điều kiện để dự án được hưởng ưu đãi, bổ sung quy định về đề án khảo sát, giới hạn diện tích vùng biển khảo sát, nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế.
Cục Điện lực khẳng định sẽ tổng hợp ý kiến, báo cáo lãnh đạo Bộ trình Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung các nghị định theo thủ tục rút gọn của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 (sửa đổi). Một số nội dung khác như thẩm quyền tổ chức đấu thầu, mở rộng đối tượng triển khai dự án điện gió ngoài khơi, hay cơ chế đàm phán hợp đồng mua bán điện sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng trong quá trình xây dựng nghị định sửa đổi.
Để hoàn thiện khung khổ pháp lý cho hai nghị định, Cục Điện lực đề nghị các địa phương khẩn trương gửi ý kiến theo yêu cầu tại Văn bản số 6045/BCT-ĐL ngày 14/8/2025 về việc rà soát khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. EVN cũng được đề nghị sớm phản hồi về vấn đề chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch trong cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia.
Bảo đảm tính minh bạch và khả thi
Tại hội nghị, đại diện nhiều địa phương và doanh nghiệp đã thẳng thắn chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Các vấn đề tập trung vào khung giá bán điện trong cơ chế DPPA, chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch khi giao dịch qua lưới điện quốc gia, thủ tục cấp giấy chứng nhận phát triển điện mặt trời mái nhà cũng như điều kiện dự án điện gió ngoài khơi được hưởng chính sách ưu đãi. Bên cạnh những kết quả bước đầu tích cực, vẫn còn nhiều nội dung cần nghiên cứu, sửa đổi và bổ sung nhằm bảo đảm tính khả thi, minh bạch và phù hợp với thực tiễn.
Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long ghi nhận và đánh giá cao sự tham gia, đóng góp ý kiến của các địa phương, doanh nghiệp và Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Để bảo đảm việc triển khai Nghị định số 57 và Nghị định số 58 đạt hiệu quả thực chất, Thứ trưởng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần tăng cường vai trò quản lý nhà nước trong phạm vi địa phương; chủ động tổ chức kiểm tra, giám sát tình hình triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp và phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới. Đồng thời, các địa phương khẩn trương gửi báo cáo theo yêu cầu tại Văn bản số 6045/BCT-ĐL ngày 14/8/2025, nêu rõ những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị cụ thể để Bộ Công Thương xem xét, tổng hợp.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải sớm có ý kiến chính thức về đề xuất loại bỏ chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch trong cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia; chỉ đạo các đơn vị trực thuộc theo dõi chặt chẽ tình hình triển khai, kịp thời báo cáo những bất cập phát sinh và thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo định kỳ theo quy định.
Anh Thơ
