Vừa qua, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do UNDP Việt Nam hỗ trợ đã tham dự chương trình trao đổi, học tập cấp vùng về triển khai Chương trình đối tác hành động carbon xanh quốc gia (NBCAP), tổ chức tại thành phố Iloilo, Philippines.
Sự kiện mang ý nghĩa quan trọng khi lần đầu tiên quy tụ đại diện của Philippines, Indonesia và Việt Nam – ba quốc gia tiên phong thành lập NBCAP, cùng các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, viện nghiên cứu và khu vực tư nhân. Chương trình hướng tới thúc đẩy đối thoại chính sách, trao đổi kinh nghiệm vận hành NBCAP, đồng thời tạo cơ hội tham quan, học hỏi từ các mô hình quản lý và bảo tồn hệ sinh thái carbon xanh dương dựa vào cộng đồng địa phương.
Ngày đầu tiên, các phiên thảo luận chuyên sâu tập trung vào định hướng và chiến lược quốc gia, hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác trong khu vực ASEAN. Trong khuôn khổ chương trình, ông Trần Tuấn Việt, đại diện Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) trình bày tham luận về định hướng quốc gia và cập nhật tiến độ triển khai NBCAP của Việt Nam.
Dù có sự khác biệt về xuất phát điểm và bối cảnh triển khai, nhiều đại biểu đều chỉ ra bốn nhóm thách thức cốt lõi cần sớm được tháo gỡ gồm: hạn chế về kỹ thuật trong hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm tra (MRV); sự thiếu đồng bộ, rõ ràng của hành lang pháp lý; khó khăn trong huy động nguồn tài chính dài hạn; và hạn chế về năng lực thực thi ở cấp cơ sở.
Hội nghị cũng làm nổi bật các sáng kiến và thành tựu bước đầu từ quá trình triển khai NBCAP của Indonesia và Philippines. Đến nay, cả hai quốc gia đã cơ bản hoàn thiện Lộ trình hành động carbon xanh quốc gia. Đáng chú ý, vào tháng 2 vừa qua, Indonesia đã chính thức công bố Kế hoạch hành động carbon xanh quốc gia giai đoạn 2025 – 2030 (RENAKSI), xác định 21 lĩnh vực ưu tiên và tích hợp cấu phần chiến lược về việc thiết lập các cơ chế tài chính bền vững.
Tại Philippines, Bộ Tài nguyên và Môi trường (DENR) đang đẩy mạnh chuẩn hóa phương pháp luận đánh giá trữ lượng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia. Những nỗ lực này bao gồm việc xây dựng Hướng dẫn lập bản đồ các hệ sinh thái rừng ngập mặn, cỏ biển và rạn san hô nhằm xác định các vùng dự án trọng điểm, đồng thời phát triển tiêu chuẩn định lượng carbon xanh quốc gia (Blue Carbon Quantification Protocol) nhằm bảo đảm tính minh bạch và nhất quán trong công tác đánh giá.
Đối với Việt Nam, những bước tiến này không chỉ cung cấp khung tham chiếu quan trọng cho việc hoàn thiện cơ chế điều phối liên ngành mà còn tạo tiền đề vững chắc giúp Việt Nam định hình và đẩy nhanh tiến trình xây dựng lộ trình hành động và tài chính cho carbon xanh dương phù hợp với điều kiện thực tiễn, khẳng định vị thế chủ động và vai trò dẫn dắt của quốc gia trong khu vực.
Trong các ngày tiếp theo, đoàn đã tham quan thực địa tại các mô hình bảo tồn và phục hồi rừng ngập mặn tại vùng Western Visayas (Region VI). Các mô hình đồng quản lý, kết hợp khoa học sinh thái với tri thức bản địa cho thấy vai trò trung tâm của chính quyền địa phương và cộng đồng trong bảo tồn hệ sinh thái ven biển, đồng thời tạo sinh kế bền vững gắn với du lịch sinh thái và phát triển kinh tế địa phương.
Chương trình trao đổi mở ra nhiều định hướng hợp tác mới, đồng thời tái khẳng định cam kết chung của ba quốc gia NBCAP trong nỗ lực thúc đẩy hành động carbon xanh, thông qua cách tiếp cận toàn diện, đa bên và dựa vào bằng chứng khoa học. Đây là bước đệm vững chắc giúp Việt Nam kết nối kinh nghiệm quốc tế với các định hướng phát triển quốc gia, góp phần bảo tồn và phục hồi các hệ sinh thái carbon xanh dương, hướng tới hiện thực hóa các cam kết khí hậu và mục tiêu phát triển bền vững.
(Theo Báo Nông nghiệp & Môi trường)
