Trong bối cảnh chi phí năng lượng ngày càng leo thang và áp lực giảm phát thải carbon gia tăng, điện mặt trời nổi lên như một giải pháp vừa kinh tế vừa bền vững cho các hộ gia đình và doanh nghiệp.
Năng lượng mặt trời là nguồn tài nguyên vô tận với trữ lượng dồi dào và thân thiện với môi trường. Theo Cơ quan hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA), năng lượng mặt trời chiếu xuống trái đất chỉ trong 1 giờ đủ cung cấp cho thế giới sử dụng trong một năm. Đây là nội dung được ông Trần Quốc Tâm, Giám đốc Công ty cổ phần cơ điện Liên Thành Việt Nam (Lithaco), chia sẻ tại hội thảo với chủ đề “Điện mặt trời thế hệ tiếp theo” tổ chức tại Trường Đại học Bách Khoa thuộc Đại học quốc gia TPHCM vào hôm 9/8.
Ông Tâm dẫn thông tin của Deutsche Bank (tập đoàn ngân hàng tư nhân lớn nhất nước Đức), với chi phí pin giảm, năng lượng mặt trời sẽ trở thành nguồn điện chính, vượt qua các nguồn khác và tạo ra doanh thu 5.000 tỉ đô la Mỹ vào năm 2030.
Theo ông Tâm, hệ thống điện mặt trời mái nhà có thể được xem như một “nhà máy điện sạch mini” vận hành an toàn và sản xuất điện không ngừng nghỉ. Khả năng sản xuất điện phụ thuộc vào ba yếu tố chính là vùng nắng, công nghệ và lắp đặt.
Điện mặt trời được tạo ra nhờ tấm quang điện, biến đổi trực tiếp quang năng thành điện năng. Ước tính nếu mỗi hộ lắp 5kW (đơn vị đo công suất năng lượng sử dụng) điện mặt trời và 10kWh pin lưu trữ, Việt Nam sẽ có một siêu nhà máy điện phi tập trung, xanh, thông minh và tự chủ.
Các chuyên gia cũng đánh giá, điện mặt trời đã trở thành một xu thế, góp phần chuyển đổi xanh, giúp tiết kiệm chi phí, tăng cường nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia, cũng như mang lại nhiều lợi ích cho cả doanh nghiệp và người dân. Hiện nay, nhiều nước đang đưa ra các chính sách ưu đãi mạnh mẽ để khuyến khích hộ gia đình, doanh nghiệp chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả điện mặt trời, yếu tố lưu trữ đóng vai trò quyết định. Hệ thống điện mặt trời mái nhà gồm màng tấm quang điện, pin tích trữ, tủ điện hoặc bảng điện, lưới điện, đồng hồ điện….
Về chi phí, theo tài liệu của Công ty Lithaco công bố, giá cả thiết bị hay suất đầu tư hệ thống sẽ phụ thuộc vào thương hiệu, nơi sản xuất, công nghệ, công suất lắp đặt và công ty lắp đặt. Chẳng hạn như đối với tấm quang điện của hãng Qcells, khi sản xuất ở Trung Quốc, sẽ có giá thấp nhất. Tuy nhiên, nếu sản xuất tại Malaysia, giá sẽ cao hơn 10% và sản xuất tại Hàn Quốc giá cao hơn 20%. Có thể thấy rằng tuỳ thuộc vào nơi sản xuất sẽ có giá bán sẽ khác nhau.
So với thời điểm năm 2020, hiện giá tấm quang điện đã giảm hơn 2,5 lần. Việc giảm giá nhờ vào tăng trưởng nhanh chóng công suất lắp đặt trên toàn cầu; nhiều nhà sản xuất mới tham gia thị trường; đổi mới công nghệ sản xuất giúp quy mô sản xuất lớn hơn cùng các chính sách hỗ trợ của Chính phủ.
Đại diện Công ty Lithaco kỳ vọng Việt Nam từng xuất khẩu lúa gạo vì có đồng bằng màu mỡ và trong tương lai, nước ta sẽ xuất khẩu ánh nằng và gió bởi có thiên nhiên ưu đãi và một thế hệ tiên phong sẵn sàng. Nếu Lào là “nhà máy thủy điện” của ASEAN, thì Việt Nam có thể trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của cả khu vực. Giấc mơ này đang bắt đầu từ những mái nhà ngay từ hôm nay.
Minh Thảo
