Theo Bộ Công Thương, nhu cầu tiêu dùng sản phẩm xanh tại Việt Nam tăng trung bình khoảng 15%/năm giai đoạn 2021 – 2023. Trong nhiều hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số nhóm hàng mang nhãn “xanh”, “tiêu dùng bền vững” tăng từ 40 đến 60% trong các chiến dịch truyền thông.
Sản xuất xanh để giữ vững năng lực cạnh tranh
Những tấm pin mặt trời trên mái nhà xưởng giờ đây không còn là hình ảnh hiếm gặp trong các khu công nghiệp. Với nhiều doanh nghiệp, gần một nửa nhu cầu điện đã được đáp ứng từ hệ thống điện mặt trời áp mái. Cùng với việc đầu tư thiết bị tiết kiệm năng lượng, điều chỉnh thời gian sạc xe nâng điện sang giờ thấp điểm…, mỗi thay đổi đều hướng tới mục tiêu giảm phát thải và tối ưu chi phí sản xuất.
Song song với việc sử dụng điện sạch, nhiều doanh nghiệp cũng đang từng bước chuyển sang các loại nhiên liệu phát thải thấp, nhiên liệu sinh học và các giải pháp xanh trong vận tải, logistics và sản xuất, góp phần giảm dấu chân carbon trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Trong bối cảnh các thị trường ngày càng đặt ra tiêu chuẩn xanh khắt khe, đây không chỉ là giải pháp tiết kiệm năng lượng, mà còn là cách doanh nghiệp giữ vững năng lực cạnh tranh.
Ông Ngô Quốc Thi, Phó Giám đốc sản xuất Nhà máy Thuận Hưng, Công ty Cổ phần Woodsland chia sẻ: “Về xuất khẩu, chúng tôi vẫn duy trì ổn định. Về tình hình các đơn hàng dự án trong nước, hiện tại chúng tôi đã có kế hoạch và đủ đơn hàng đến năm 2027. Chúng tôi cũng đã đầu tư thêm một dây chuyền sản xuất tự động hóa để phục vụ cho các mặt hàng công nghiệp trong nước”.
Câu chuyện của doanh nghiệp này cũng phản ánh xu hướng đang diễn ra tại nhiều ngành sản xuất của Việt Nam. Trước áp lực từ các cam kết phát thải, yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu và xu hướng tiêu dùng bền vững, chuyển đổi xanh đang trở thành một chiến lược phát triển của nhiều doanh nghiệp Việt Nam.
Không chỉ thay đổi công nghệ hay nguồn năng lượng, doanh nghiệp còn phải tái cấu trúc quy trình sản xuất theo hướng giảm phát thải, sử dụng tài nguyên hiệu quả và tiến tới kinh tế tuần hoàn.
Báo cáo Theo dõi tiến độ thực hành ESG (PwC, 2025), 89% doanh nghiệp Việt Nam đã có hoặc dự kiến triển khai ESG, nhưng chỉ 19% tích hợp đầy đủ vào mô hình kinh doanh, thể hiện rõ hạn chế về năng lực triển khai, trong đó yếu tố nhân lực là then chốt.
Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI, không chỉ đổi mới công nghệ hay sử dụng điện từ năng lượng tái tạo, nhiều doanh nghiệp đang đa dạng hóa nguồn năng lượng bằng việc sử dụng nhiên liệu xanh, nhiên liệu sinh học, tối ưu tiêu thụ nhiên liệu trong vận tải và từng bước xây dựng chuỗi cung ứng phát thải thấp.
Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu về giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với các tiêu chuẩn thương mại xanh trên thế giới.
“Các doanh nghiệp không chỉ nghe về ESG nữa, không chỉ nghe về chuyển đổi xanh hay là giảm phát thải khí nhà kính hay là dấu chân carbon nữa, mà các doanh nghiệp đang thực hành ESG. Bởi vì nếu không thực hành thì các doanh nghiệp sẽ bị bỏ lại phía sau. Và đấy là động lực thôi thúc các doanh nghiệp đang chuyển đổi xanh ngày một hiệu quả”, ông Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh.
Người tiêu dùng là động lực cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh
Nếu trước đây động lực chuyển đổi chủ yếu đến từ yêu cầu của các thị trường xuất khẩu, thì nay áp lực ấy còn đến từ chính người tiêu dùng trong nước. Những lựa chọn mua sắm đang thay đổi theo hướng ưu tiên các sản phẩm thân thiện với môi trường và có trách nhiệm xã hội.
Ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban cạnh tranh Quốc gia, Bộ Công Thương nêu rõ, tiêu dùng trách nhiệm không chỉ là lựa chọn sản phẩm phù hợp, an toàn và minh bạch, mà còn là sử dụng sản phẩm một cách tiết kiệm, hạn chế lãng phí và quan tâm đến những tác động đối với môi trường. Trong đó, tiết kiệm năng lượng là một trong những hành động thiết thực nhất mà mỗi doanh nghiệp và người tiêu dùng đều có thể thực hiện ngay từ hôm nay.
“Khi những hành động đó được duy trì, nhân rộng, chúng ta sẽ góp phần bảo vệ tài nguyên, môi trường và tạo nền tảng cho một tương lai phát triển bền vững. Tiêu dùng bền vững không phải là một khái niệm xa vời mà bắt đầu từ chính những quyết định rất cụ thể của người tiêu dùng, của doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh”, ông Trịnh Anh Tuấn cho hay.
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang buộc các hệ thống bán lẻ và doanh nghiệp sản xuất tăng tốc “xanh hóa” chuỗi cung ứng. Bao bì thân thiện môi trường, túi tái sử dụng hay các sản phẩm đạt chứng nhận xanh đang dần dần trở thành tiêu chuẩn mới trên kệ hàng.
(VOV.VN)
