Mới đây, Hạ viện Pháp đã thông qua dự luật đơn giản hóa đời sống kinh tế sau quá trình thảo luận kéo dài và nhiều lần bị gián đoạn. Nội dung gây tranh luận lớn nhất là đề xuất bãi bỏ các vùng phát thải thấp (ZFE), vốn được xem là công cụ quan trọng để kiểm soát ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn.
Dự luật được thông qua với 275 phiếu thuận, 225 phiếu chống và 30 phiếu trắng, trong bối cảnh tương quan lực lượng tại nghị trường rất sít sao.
Các nghị sĩ thuộc đảng Tập hợp Quốc gia (RN) và đảng Những người Cộng hòa (LR) bày tỏ sự ủng hộ đối với việc bãi bỏ ZFE. Trong khi đó, các nhóm cánh tả đồng loạt phản đối vì cho rằng quyết định này đi ngược lại mục tiêu bảo vệ môi trường và giảm phát thải.
Được triển khai từ năm 2019 và mở rộng từ năm 2021, các vùng phát thải thấp được thiết lập nhằm giảm nồng độ bụi mịn thông qua việc hạn chế hoặc cấm lưu thông đối với các phương tiện cũ, có mức phát thải cao, đặc biệt ở khu vực trung tâm các thành phố lớn.
Tuy nhiên, ngay trong nội bộ các đảng phái cũng xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng cơ chế này chưa bảo đảm công bằng xã hội, bởi các hộ thu nhập thấp thường không có điều kiện thay thế phương tiện cũ bằng xe mới đáp ứng tiêu chuẩn khí thải.
Điều khoản liên quan đến việc bãi bỏ ZFE được bổ sung từ đề xuất sửa đổi của phe cánh hữu và nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận trong suốt quá trình xem xét dự luật.
Chính phủ Pháp từng đưa ra phương án dung hòa vào phút chót, theo hướng trao quyền cho chính quyền địa phương được phép duy trì hoặc thiết lập các ZFE nếu thấy cần thiết.
Tuy nhiên, đề xuất này không được chấp nhận do sự liên kết bỏ phiếu giữa phe cánh hữu, đảng RN và một bộ phận nghị sĩ cánh tả. Kết quả này cũng phản ánh những chia rẽ trong liên minh cầm quyền, khi một số nghị sĩ tuyên bố không ủng hộ dự luật nếu điều khoản về ZFE không được điều chỉnh.
Dù vậy, lực lượng phản đối vẫn không đủ để ngăn cản việc thông qua toàn bộ dự luật.
Ban đầu, văn bản do Chính phủ Pháp trình lên nhằm mục tiêu đơn giản hóa các quy định hành chính, giảm bớt thủ tục cho doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy triển khai các dự án hạ tầng và công nghiệp, trong đó có trung tâm dữ liệu và một số tuyến giao thông còn gây tranh cãi.
Tuy nhiên, sau hơn hai năm sửa đổi, dự luật đã trở nên phức tạp hơn đáng kể, với số điều khoản tăng từ vài chục lên gần 90 điều, bao gồm nhiều nội dung không liên quan trực tiếp đến mục tiêu ban đầu.
Theo một số quan chức Bộ Kinh tế Pháp, dự luật vẫn bao gồm nhiều biện pháp mà cộng đồng doanh nghiệp chờ đợi, nhất là trong lĩnh vực đầu tư và thủ tục pháp lý.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cảnh báo điều khoản bãi bỏ ZFE có thể khiến toàn bộ văn bản đối mặt nguy cơ bị Hội đồng Hiến pháp bác bỏ do không có mối liên hệ trực tiếp với nội dung gốc của dự luật.
Trong thời gian tới, dự luật sẽ tiếp tục được Thượng viện Pháp xem xét. Nếu được thông qua, nhiều khả năng các nghị sĩ đối lập sẽ yêu cầu Hội đồng Hiến pháp vào cuộc, đồng nghĩa với việc tiến trình lập pháp của văn bản này vẫn chưa thể kết thúc.
Theo giới quan sát, quá trình xây dựng dự luật cho thấy rõ những khó khăn trong hoạt động lập pháp tại Pháp kể từ năm 2024, khi bối cảnh chính trị phân hóa khiến đa số tại Quốc hội trở nên mong manh, buộc Chính phủ phải liên tục đưa ra các thỏa hiệp trong từng dự luật.
Hải Đăng
