Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 328/NQ-CP Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chương trình).
Theo chương trình, đến năm 2030, tổng cung năng lượng sơ cấp dự kiến đạt 150 – 170 triệu tấn dầu quy đổi, tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng khoảng 120 – 130 triệu tấn dầu quy đổi. Tỷ lệ tiết kiệm năng lượng trên tổng tiêu thụ đạt khoảng 8 – 10% và mức giảm phát thải khí nhà kính từ 15 – 35% so với kịch bản phát triển bình thường.
Chính phủ giao các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch triển khai, giám sát, đánh giá thực hiện, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường giám sát chiến lược, quy hoạch, chính sách phát triển năng lượng; bảo đảm an ninh năng lượng đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.
Để phát triển nguồn cung và hạ tầng năng lượng, Chính phủ yêu cầu xây dựng kịch bản, lộ trình bảo đảm năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đa dạng hóa nguồn cung, ưu tiên phát triển năng lượng trong nước, giảm phụ thuộc nhập khẩu.
Một trọng tâm lớn là hình thành Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia tích hợp khí, khí hóa lỏng, điện, lọc hóa dầu và năng lượng tái tạo tại các địa phương có lợi thế, đồng bộ với chính sách khai thác, bao tiêu sản lượng và giá khí tự nhiên trong nước.
Bên cạnh đó, Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm; tăng cường dự trữ năng lượng chiến lược, lưu trữ năng lượng; phát triển ngành sản xuất thiết bị năng lượng; xây dựng hạ tầng năng lượng hiện đại, thông minh, bền vững, có khả năng kết nối hiệu quả khu vực và quốc tế.
Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cơ cấu lại và khuyến khích phát triển các ngành sử dụng năng lượng hiệu quả, ban hành chỉ tiêu bắt buộc về tiết kiệm năng lượng theo từng ngành, lĩnh vực, địa phương. Các thiết bị, máy móc, phương tiện có hiệu suất thấp, phát thải cao sẽ từng bước bị loại bỏ; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ mới, hiệu suất cao nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng;
Triển khai thực hiện đồng bộ, linh hoạt các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong ngành năng lượng phù hợp với tình hình phát triển đất nước; có phương án cho các nhà máy nhiệt điện than chuyển đổi nhiên liệu sang sử dụng khí tự nhiên, nhiên liệu sinh khối,…; nghiên cứu áp dụng chính sách thuế carbon thích hợp đối với việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch; quy định tiêu chuẩn hạn mức phát thải carbon…
Để tạo đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Chính phủ yêu cầu đầu tư tối thiểu 2% GDP ngành năng lượng cho nghiên cứu và phát triển. Thành lập các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, đổi mới sáng tạo và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực năng lượng; có cơ chế cho phép các trung tâm đổi mới sáng tạo được huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân để đầu tư, hỗ trợ cho các doanh nghiệp, dự án đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng mới, năng lượng sạch.
Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến và chuyển đổi số trong toàn chuỗi khai thác, sản xuất, truyền tải, phân phối và sử dụng năng lượng; phát triển hệ thống lưới điện và quản lý năng lượng thông minh trong công nghiệp, giao thông và xây dựng.
Cùng với đó, hình thành cơ chế liên kết giữa nhà khoa học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ năng lượng. Đặt mục tiêu đào tạo 25.000 – 35.000 kỹ sư, chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, ưu tiên ngành năng lượng hạt nhân, năng lượng tái tạo và năng lượng mới…
Mục tiêu của Chương trình nhằm tổ chức thể chế hóa và thực hiện đầy đủ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã đề ra trong Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; cung cấp năng lượng đầy đủ, ổn định, chất lượng cao, giảm phát thải cho phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống người dân, bảo vệ môi trường sinh thái.
Nguyên Phương
