Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư quy định về quản lý và vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.
Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon sẽ giúp tăng cường hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cơ quan tham gia vào các hoạt động giao dịch, bù trừ tín chỉ và giảm phát thải khí nhà kính.
Tổ chức chỉ được cấp một tài khoản đăng ký, mã định danh tài khoản gắn với mã số thuế
Hệ thống đăng ký quốc gia có chức năng ghi nhận và lưu trữ các thông tin gồm: danh sách chủ sở hữu, số lượng, mã trong nước, số sê-ri, trạng thái và lịch sử các hoạt động thực hiện trên Hệ thống đăng ký quốc gia…
Hệ thống kết nối và trao đổi dữ liệu với hệ thống giao dịch carbon, hệ thống lưu ký và thanh toán giao dịch carbon. Mọi yêu cầu nghiệp vụ phát sinh từ tài khoản đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia phải được xác thực định danh thông qua nền tảng định danh và xác thực điện tử của Cổng dịch vụ công quốc gia. Các giao dịch sau khi được xác thực có giá trị pháp lý tương đương với văn bản có chữ ký của người đại diện hợp pháp của chủ tài khoản đăng ký.
Theo quy định, cơ quan, tổ chức chỉ được cấp duy nhất một tài khoản đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia, kể cả khi có nhiều cơ sở trực thuộc nằm trong danh mục được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Cơ quan, tổ chức sẽ dùng tài khoản của mình để quản lý, theo dõi và thực hiện nghĩa vụ tuân thủ hạn ngạch phát thải khí nhà kính theo từng cơ sở.
Mã định danh của tài khoản được cấp và gắn với mã số thuế của đơn vị. Để đảm bảo vận hành và phối hợp thông suốt, chủ tài khoản có trách nhiệm đăng ký và duy trì thông tin của ít nhất 2 cá nhân làm đầu mối liên hệ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông qua Hệ thống đăng ký quốc gia.
Các cơ sở có thể thực hiện các giao dịch chuyển nhượng, vay mượn, và sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ phát thải khí nhà kính theo quy định của pháp luật. Thông tư cũng quy định rõ các trường hợp hủy đăng ký và xử lý các tín chỉ carbon, hạn ngạch phát thải khí nhà kính bị thu hồi hoặc không tuân thủ nghĩa vụ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan duy nhất có thẩm quyền cấp và quản lý mã trong nước, số sê-ri cho hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon trên Hệ thống đăng ký quốc gia.
Mã trong nước dùng để định danh duy nhất hạn ngạch phát thải khí nhà kính hoặc tín chỉ carbon trên lãnh thổ Việt Nam, được lưu trữ dưới dạng dữ liệu điện tử và không được tái cấp sau khi đã hủy. Mã của hạn ngạch phát thải khí nhà kính có 6 ký tự, còn mã của tín chỉ carbon gồm 9 ký tự.
Dải số sê-ri của hạn ngạch phát thải khí nhà kính gồm mã trong nước và 10 chữ số tương ứng với số thứ tự của từng đơn vị trong tổng số lượng hạn ngạch phát thải khí nhà kính được phân bổ trong giai đoạn.
Đối với tín chỉ carbon được xác nhận để trao đổi trên sàn giao dịch carbon, dải sê-ri gồm mã trong nước và chuỗi gồm 10 chữ số tương ứng với số thứ tự của từng đơn vị tín chỉ carbon trong tổng số lượng tín chỉ được cấp của một chương trình, dự án.
Trao đổi dữ liệu thực hiện qua kênh truyền dẫn riêng hoặc các ứng dụng được mã hóa
Cũng theo quy định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để đảm bảo tính minh bạch, bảo mật thông tin và công bố các báo cáo về tình hình sử dụng và giao dịch hạn ngạch, tín chỉ carbon.
Theo đó, hoạt động trao đổi thông tin, phối hợp nghiệp vụ giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội phải tuân thủ quy định pháp luật về sàn giao dịch carbon trong nước, quy định tại Thông tư và Biên bản phối hợp giữa các bên.
Dữ liệu trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý là dữ liệu gốc. Từ đó, các cơ quan có thể đối chiếu và hiệu chỉnh trong trường hợp phát sinh sai lệch thông tin giữa các hệ thống, trừ trường hợp dữ liệu liên quan đến hoạt động lưu ký, giao dịch, thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon.
Việc trao đổi dữ liệu giữa Hệ thống đăng ký quốc gia với hệ thống lưu ký và thanh toán giao dịch carbon của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, hệ thống giao dịch carbon của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội được ưu tiên thực hiện qua các kênh truyền dẫn riêng, an toàn hoặc các giao diện lập trình ứng dụng được mã hóa.
Việc đối soát dữ liệu về chi tiết giao dịch phát sinh, số dư sở hữu, thông tin tài khoản lưu ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon được thực hiện định kỳ vào cuối mỗi ngày làm việc. Trong trường hợp phát hiện sai lệch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với cơ quan, tổ chức liên quan để xác định nguyên nhân và thực hiện biện pháp khắc phục.
Đặc biệt, việc cung cấp, sử dụng và trao đổi thông tin được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin mạng và các quy định pháp luật có liên quan.
Ngày 19/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon trong nước, tạo khung pháp lý đầy đủ cho việc tổ chức, vận hành thị trường carbon tại Việt Nam…
Nghị định quy định về các hoạt động liên quan đến sàn giao dịch carbon trong nước, bao gồm đăng ký, cấp mã trong nước, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon đủ điều kiện được giao dịch theo quy định; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong việc quản lý sàn giao dịch carbon trong nước và chế độ báo cáo, công bố thông tin…
Mới đây, ngày 9/2/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký Quyết định số 263/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2025- 2026.
Theo Quyết định này, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2025- 2026 phân bổ cho 34 nhà máy nhiệt điện, 25 cơ sở sản xuất sắt thép, 51 cơ sở sản xuất xi măng. Tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2025 là 243.082.392 tấn CO2tđ. Tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2026 là 268.391.454 tấn CO2tđ.
Tùng Dương
