Theo báo cáo chung công bố hôm 6/5 của hãng tư vấn quản lý Bain, Google, ngân hàng Standard Chartered, nền tảng đầu tư khử carbon GenZero và quỹ đầu tư nhà nước Temasek của Singapore. Đây là sự tương phản rõ rệt so với năm 2023 khi chỉ có 30% đầu tư xanh của tư nhân ở Đông Nam Á đến từ các nguồn nước ngoài.
Malaysia và Singapore chiếm phần lớn trong số 8 tỉ đô la đầu tư xanh. Malaysia ghi nhận đầu tư xanh tăng 124% lên 2,3 tỉ đô la. Dòng vốn xanh chảy vào Singapore tăng vọt 194%, lên 2,7 tỉ đô la.
Bốn thị trường còn lại, Philippines, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam có sụt giảm trong các khoản đầu tư xanh. Indonesia chịu mức giảm tồi tệ nhất, 22% xuống còn 1,2 tỉ đô la. Tiếp theo là Việt Nam, giảm 19% xuống còn 161 triệu đô la. Đầu tư xanh vào Philippines giảm 12% xuống còn 1,3 tỉ đô la, trong khi Thái Lan giảm 10% xuống còn 355 triệu đô la.
Khoảng 2/3 đầu tư xanh trong năm ngoái ở Đông Nam Á được rót vào các dự án năng lượng sạch. Đáng chú ý, năng lượng mặt trời thu hút dòng vốn tăng gấp đôi so với năm trước và chiếm 21% tổng đầu tư xanh của tư nhân ở khu vực trong năm 2024. Đầu tư vào quản lý chất thải công nghiệp, chủ yếu là các dự án xử lý và tái sử dụng nước thải cũng tăng và chiếm 9% tổng dòng vốn đầu tư xanh. Ngược lại, vốn rót vào xe điện (EV) và năng suất nông nghiệp suy giảm.
Bất chấp sự gia tăng đầu tư xanh, báo cáo lưu ý rằng, sáu thị trường ASEAN vẫn còn thiếu hụt nguồn vốn 50 tỉ đô la để đáp ứng các cam kết về khí hậu vào năm 2030. Để thực hiện tốt các cam kết này, Đông Nam Á cần phải giảm lượng khí thải thêm 600 triệu tấn carbon dioxide tương đương (tCO2e).
Báo cáo đề xuất cách tiếp cận, tập trung vào ba giải pháp then chốt để thúc đẩy quá trình giảm phát thải.
Đầu tiên là kinh tế sinh học bền vững: tận dụng nguồn lực tự nhiên của Đông Nam Á để vừa đạt lợi lích kinh tế vừa giảm phát thải thông qua nông nghiệp bền vững. Mở rộng các giải pháp dựa vào thiên nhiên (như trồng rừng, bảo vệ hệ sinh thái để hấp thụ carbon) và tăng cường sử dụng sinh khối.
Kế đến là hệ sinh thái xe điện: thúc đẩy phổ cập xe điện bằng các ưu đãi cho người mua, phát triển cơ sở hạ tầng cần thiết và chuỗi cung ứng xe điện trongkhu vực.
Cuối cùng là lưới điện năng lượng tái tạo ASEAN: đầu tư vào hạ tầng lưới điện trong khu vực để loại bỏ nút thắt trong mở rộng năng lượng tái tạo, đảm bảo an ninh năng lượng và giá cả phải chăng.
Báo cáo ước tính, cách tiếp cận như vậy có thể giúp GDP của sáu nền kinh tế ASEAN nói trên tăng thêm 120 tỉ đô la Mỹ vào năm 2030, có khả năng tạo ra 900.000 việc làm trong nền kinh tế xanh và thu hẹp khoảng cách phát thải 600 triệu tCO2e xuống còn 300 triệu tCO2e. Báo cáo cũng lưu ý, ba giải pháp trên có thể thu hút tới 55 tỉ đô la Mỹ đầu tư hàng năm vào năm 2030, giúp củng cố đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Tài chính khí hậu và chuyển đổi xanh, thị trường carbon, cũng như trí tuệ nhân tạo xanh (AI) cũng được xác định trong báo cáo là các giải pháp thúc đẩy các nỗ lực đạt các mục tiêu môi trường và bền vững. AI xanh liên quan đến các giải pháp bền vững do AI thúc đẩy đồng thời đảm bảo cơ sở hạ tầng hỗ trợ AI (như trung tâm dữ liệu) phát triển theo hướng thân thiện với môi trường.
Theo đó, việc tăng tổng lượng tài chính bền vững và chuyển đổi đòi hỏi phải mở rộng khả năng tiếp cận vốn thông qua các mô hình tài chính sáng tạo, khuôn khổ tài chính khu vực và cơ chế chia sẻ rủi ro.
Để phát triển thị trường carbon của khu vực, báo cáo cho rằng, cần thiết lập các thị trường carbon trong nước và kết nối khu vực, đưa ra các chính sách carbon mạnh mẽ hơn để thúc đẩy nhu cầu cũng như tăng nguồn cung các dự án tín chỉ carbon có thể xác minh quy mô lớn.
Chánh Tài (Theo Business Times)
