Ngày 29/10 tại Hà Nội, Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy – Vietnam Economic Times tổ chức Diễn đàn “Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam: Đảm bảo tăng trưởng bền vững”. Sự kiện thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp nhằm trao đổi về định hướng phát triển ngành dầu khí trong giai đoạn mới.
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ phát triển mới, với yêu cầu duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Điều này đặt ra nhiều nhiệm vụ đối với ngành dầu khí, trong đó có việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao giá trị gia tăng và tăng cường năng lực nội sinh của nền công nghiệp.
Một trong những nội dung được quan tâm tại diễn đàn là những thay đổi về thể chế, đặc biệt sau khi Quốc hội thông qua Luật Dầu khí năm 2026 ngày 23/8/2026. Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, tháo gỡ những khó khăn trong triển khai dự án, đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ rủi ro và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho doanh nghiệp.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Đào Quang Bính – Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng biên tập, Tổng Thư ký tòa soạn Tạp chí Kinh tế Việt Nam cho rằng, năng lượng nói chung và công nghiệp dầu khí nói riêng luôn giữ vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô.
Tuy nhiên, ngành dầu khí Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có tình trạng suy giảm sản lượng tự nhiên tại các mỏ chủ lực, biến động địa chính trị toàn cầu và yêu cầu thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Theo ông Đào Quang Bính, Luật Dầu khí năm 2026 mở ra cơ hội cho một chu kỳ đầu tư mới. Để tận dụng những điều kiện này, ngành dầu khí cần tái cấu trúc chuỗi giá trị, từng bước phát triển theo mô hình Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia, dựa trên ba trụ cột gồm năng lượng, công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao.
Bên cạnh việc nâng cao hiệu quả hoạt động dầu khí truyền thống, quá trình chuyển dịch năng lượng cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu, phát triển các lĩnh vực mới. Với kinh nghiệm triển khai công trình và hệ thống hạ tầng hiện có, ngành dầu khí có điều kiện xem xét mở rộng sang năng lượng ngoài khơi, nghiên cứu năng lượng xanh, ứng dụng công nghệ thu giữ carbon và giảm phát thải khí metan.
Đối với Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), định hướng phát triển trên ba trụ cột năng lượng, công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao được xác định là cơ sở để tổ chức lại hoạt động, phát huy thế mạnh hiện hữu và mở rộng phạm vi kinh doanh trong giai đoạn tới.
Tại phiên tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về ba nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực phát triển của ngành dầu khí.
Thứ nhất, chú trọng gia tăng trữ lượng các mỏ mới, nghiên cứu khai thác các mỏ nhỏ, mỏ cận biên và phát triển những chuỗi dự án khí quy mô lớn. Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) cũng được đặt ra nhằm đáp ứng nhu cầu phát điện và sản xuất công nghiệp. Cùng với đó, hoạt động chế biến sâu trong lĩnh vực lọc hóa dầu và hóa chất cần được quan tâm để gia tăng giá trị sản phẩm.
Thứ hai, nâng cao năng lực cơ khí chế tạo, xây lắp và dịch vụ kỹ thuật ngoài khơi, từng bước mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Việc ứng dụng dữ liệu số trong quản lý và vận hành được xem là giải pháp quan trọng nhằm tối ưu hiệu quả khai thác, nâng cao hệ số thu hồi mỏ, kiểm soát an toàn và giảm phát thải khí metan.
Thứ ba, tận dụng lợi thế về hạ tầng biển và kinh nghiệm thi công ngoài khơi để nghiên cứu, phát triển các lĩnh vực năng lượng mới. Trong đó có điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh, amoniac xanh, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và công nghệ thu giữ, lưu trữ carbon (CCUS) trong giai đoạn 2026 – 2030.
Những định hướng này cho thấy yêu cầu phát triển của ngành dầu khí không chỉ dừng lại ở hoạt động khai thác tài nguyên, mà còn hướng tới mở rộng chuỗi giá trị, nâng cao năng lực công nghệ và tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển dịch năng lượng.
Thông qua các phiên thảo luận, diễn đàn tạo không gian trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế về những cơ hội cũng như thách thức đối với ngành dầu khí Việt Nam.
Các ý kiến tại sự kiện góp phần làm rõ những vấn đề cần quan tâm trong quá trình triển khai Luật Dầu khí năm 2026, thu hút nguồn lực đầu tư, phát triển công nghiệp hỗ trợ và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững.
Hương Giang
