Ngành ô tô Nhật Bản hiện đang nỗ lực tìm ra giải pháp đảm bảo rằng pin xe điện sẽ được tái chế hoặc tái sử dụng ngay trong nước.
Mỗi viên pin chứa lượng lớn lithium, nickel và các kim loại hiếm vốn là những kim loại mà Nhật Bản phải phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Do đó, pin xe điện đã qua sử dụng là một nguồn tài nguyên sẵn có, được ví như “mỏ quặng ngay trong đô thị”.
Tiềm năng là thế nhưng theo khảo sát từ Viện Nghiên cứu Nhật Bản (JRI), trong tổng số phương tiện điện đã qua sử dụng khoảng 110.000 xe trong năm 2024, có hơn 80% xe cùng với pin được xuất khẩu sang nước ngoài. Tổng giá trị kim loại hiếm được vận chuyển ra khỏi Nhật Bản ước tính khoảng 17,5 tỷ yên (khoảng 12 triệu USD).
Trong bối cảnh đó, Panasonic Energy, công ty con của tập đoàn Panasonic đã bắt tay với công ty khai thác Sumitomo Metal Mining. Từ tháng 3/2025, hai công ty sẽ hợp tác chiết xuất nickel từ phế liệu tại nhà máy pin của Panasonic Energy. Thành phẩm sau đó sẽ được sử dụng để sản xuất pin mới.
Mặc dù Panasonic Energy đang xem xét mở rộng các dự án tái chế, nhưng để thương mại hóa, các dự án này cần làm chủ khâu thu thập và tháo dỡ pin đã qua sử dụng, cũng như công nghệ tách và chiết xuất các kim loại hiếm.
Thực tế lượng pin cũ lưu hành trên thị trường còn hạn chế và hoạt động tái chế hiện chưa sinh lời, ông Tetsuo Nanno đến từ Panasonic Energy nhận định: “Việc liên kết nhiều doanh nghiệp để cùng hợp lực chính là bài toán hóc búa nhất trong quá trình xây dựng cơ chế tái chế này”.
Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tin tưởng việc tái chế pin là quan trọng để có thể mở rộng ngành xe điện.
“Chúng ta cần hệ thống tái chế các nguyên liệu quý hiếm. Toàn bộ ngành sản xuất ô tô phải cùng nhau đạt mục tiêu này”, ông Koji Sato, Chủ tịch Hiệp hội, cũng là Chủ tịch Toyota Motor phát biểu.
Không chỉ các doanh nghiệp, chính quyền địa phương cũng tham gia quá trình này. Cùng với Nissan Motor và các công ty khác, chính quyền tỉnh Fukuoka đã triển khai dự án xây dựng hệ thống tái chế pin cũ từ năm 2024.
“Có không ít trường hợp việc tái chế pin chỉ được thí điểm một lần mà không thể thương mại hóa”, ông Takashi Momiyama, làm việc tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản cho biết.
Ông Momiyama cũng nhấn mạnh cần một chương trình thúc đẩy ngành tái chế pin đã qua sử dụng trên quy mô quốc gia.
Hải Ninh
