Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), Viện Vật liệu Xây dựng Việt Nam (VIBM), Hiệp hội Xây dựng Carbon Thấp (LCCA), Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam và Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA), cùng với đại diện các cơ quan Chính phủ, các nhà nghiên cứu, lãnh đạo ngành, đối tác phát triển, tổ chức tài chính, các nhà cung cấp giải pháp sản xuất xi măng LC3, và các nhà thầu xây dựng, hôm nay đã tổ chức Hội thảo “Xi măng đất sét nung (LC3) – Ứng dụng và thực tiễn” tại Hà Nội nhằm trao đổi kiến thức về các giải pháp thực tiễn nhằm giảm cường độ phát thải carbon trong sản xuất xi măng.
Hội thảo là một phần trong nỗ lực của UNIDO nhằm hỗ trợ khử carbon trong ngành công nghiệp xi măng của Việt Nam. “Khử carbon trong công nghiệp đang ngày càng trở thành một ưu tiên của Việt Nam. Quá trình chuyển đổi cần đồng thời thúc đẩy năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững. UNIDO giữ vai trò thúc đẩy hợp tác và kết nối các đối tác, đồng thời hỗ trợ nhân rộng những giải pháp đã được chứng minh hiệu quả. LC3 cho thấy các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu hoàn toàn có thể song hành với phát triển công nghiệp.” – bà Lê Thị Thanh Thảo, Đại diện quốc gia UNIDO tại Việt Nam, cho biết.
Xi măng và bê tông đóng vai trò thiết yếu đối với phát triển, song sản xuất xi măng chiếm khoảng 7–8% lượng phát thải CO₂ toàn cầu. Là quốc gia sản xuất xi măng lớn thứ ba thế giới, ngành xi măng Việt Nam đóng góp khoảng 16% tổng lượng phát thải khí nhà kính quốc gia, khiến việc khử carbon trở nên quan trọng đối với cả mục tiêu khí hậu và năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp.
LC3 mang đến một giải pháp thiết thực và có khả năng mở rộng. Việc thay thế một phần clanhke bằng đất sét nung và đá vôi có thể giúp giảm tới 40% lượng phát thải CO₂ so với xi măng Portland thông thường, trong khi vẫn duy trì tính năng và độ bền tương đương. LC3 cũng có thể được sản xuất trên cơ sở tận dụng cơ sở hạ tầng sản xuất xi măng hiện có với mức đầu tư tương đối hạn chế.
Được phát triển ban đầu thông qua các nghiên cứu tại Trường École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) ở Thụy Sĩ, LC3 đã trở thành một giải pháp xi măng carbon thấp được công nhận trên toàn cầu. Đối với Việt Nam, LC3 mang lại cơ hội thúc đẩy cam kết Net Zero vào năm 2050, Chiến lược Tăng trưởng xanh và các Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), đồng thời tận dụng tốt hơn nguồn đất sét dồi dào trong nước, củng cố chuỗi giá trị nội địa và giảm sự phụ thuộc vào các vật liệu thay thế xi măng đang ngày càng khan hiếm.
PGS.TS. Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA), cho biết: “LC3 mang đến cơ hội để ngành xi măng Việt Nam giảm phát thải trong khi vẫn duy trì năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu xây dựng ngày càng tăng. Để thúc đẩy việc áp dụng LC3 trên diện rộng, cần có các chính sách hỗ trợ, tiêu chuẩn phù hợp, đầu tư và sự hợp tác liên tục giữa các bên trong toàn bộ chuỗi giá trị.”
Hội thảo “Xi măng đất sét nung (LC3) -Ứng dụng và thực tiễn” đã mở ra một diễn đàn để các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà sản xuất xi măng, đơn vị cung cấp công nghệ, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính và các đối tác phát triển cùng trao đổi về những hướng đi thực tiễn nhằm thúc đẩy việc áp dụng xi măng đất sét nung tại Việt Nam. Các nội dung thảo luận tập trung vào xu hướng giảm phát thải carbon trong ngành xi măng trên toàn cầu, công nghệ LC3, tính phù hợp của công nghệ này với bối cảnh Việt Nam, nguồn đất sét trong nước, sản xuất đất sét nung, các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, cũng như chiến lược phát triển bền vững của ngành xi măng. Hội thảo cũng xem xét các lựa chọn công nghệ và lộ trình triển khai, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và ứng dụng trong thực tiễn công nghiệp.
Ông Hoàng Hữu Tân – Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng nhấn mạnh: “Đối với Việt Nam, việc phát triển LC3 cần được xem xét một cách toàn diện và trên cơ sở khoa học, từ đánh giá nguồn và chất lượng đất sét; công nghệ nung, nghiền và phối trộn; tính năng và độ bền của xi măng; hiệu quả kinh tế; đến hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và khả năng chấp nhận của thị trường. Đặc biệt, các giải pháp cần được kiểm chứng phù hợp với điều kiện nguyên liệu, công nghệ và thực tiễn sản xuất của ngành xi măng Việt Nam.”
Thụy Sĩ đã đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và trao đổi kiến thức về xi măng đất sét nung, trong đó Hiệp hội Xây dựng Carbon thấp (LCCA) đã hỗ trợ ứng dụng LC3 trên phạm vi quốc tế. Ông Benjamin Müller, Đại biện lâm thời của Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam, nhận định: “LC3 cho thấy nghiên cứu, hợp tác quốc tế và đổi mới sáng tạo trong công nghiệp có thể kết hợp với nhau để giải quyết các thách thức khí hậu. Thụy Sĩ vui mừng hỗ trợ trao đổi kiến thức và các quan hệ đối tác góp phần vào quá trình phát triển công nghiệp bền vững của Việt Nam.”
Hội thảo đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc xác định các lộ trình thực tiễn nhằm khử carbon trong ngành xi măng Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu hành động phối hợp giữa chính sách, ngành công nghiệp và nghiên cứu. Trong bối cảnh này, Bộ phận Energy Systems and Industrial Decarbonization (Hệ thống Năng lượng và Khử carbon Công nghiệp) của UNIDO hỗ trợ quá trình khử carbon trong ngành xi măng thông qua cách tiếp cận tích hợp, kết hợp khung chính sách, triển khai công nghệ, tài chính và phát triển thị trường. Cách tiếp cận mang tính hệ thống này tạo điều kiện thúc đẩy quá trình chuyển đổi ngành xi măng theo hướng sản xuất carbon thấp với quy mô lớn, đồng thời duy trì năng lực cạnh tranh công nghiệp và hỗ trợ các mục tiêu khí hậu quốc gia. Định hướng này cũng được thể hiện trong ưu tiên “Thúc đẩy quá trình chuyển đổi công bằng sang nền công nghiệp xanh và nền kinh tế tuần hoàn” của Chương trình Quốc gia về Phát triển Công nghiệp Bao trùm và Bền vững tại Việt Nam giai đoạn 2025–2028 giữa UNIDO và Chính phủ Việt Nam.
Về UNIDO Việt Nam
Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) là cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc với sứ mệnh thúc đẩy phát triển công nghiệp bao trùm và bền vững
Thông qua Chương trình Hợp tác Quốc gia về Phát triển Công nghiệp Bao trùm và Bền vững giai đoạn 2025–2028, UNIDO hỗ trợ phát triển các ngành công nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và carbon thấp. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm thúc đẩy khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, hiệu quả năng lượng và tài nguyên, giảm phát thải trong công nghiệp, đổi mới sáng tạo, thực hành kinh doanh có trách nhiệm và phát triển chuỗi giá trị bền vững. Đồng thời, UNIDO hỗ trợ hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực và thúc đẩy các quan hệ đối tác nhằm nâng cao năng suất công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường.
UNIDO góp phần xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bền vững, có khả năng chống chịu cao, hỗ trợ quá trình hiện đại hóa công nghiệp và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) của Việt Nam vào năm 2050.
Về Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam
Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam đại diện cho Thụy Sĩ và thúc đẩy quan hệ song phương chặt chẽ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, tài chính, khoa học, giáo dục và văn hóa. Văn phòng Hợp tác Thụy Sĩ, do Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) vận hành, triển khai chương trình hợp tác phát triển kinh tế của Thụy Sĩ với sự phối hợp chặt chẽ cùng các cơ quan chức năng Việt Nam, khu vực tư nhân, các tổ chức đa phương và các đối tác phát triển khác. Chương trình hợp tác 2025 – 2028 gồm 03 lĩnh vực ưu tiên là: Thương mại bền vững và đổi mới sáng tạo; tài chính ngân sách nhà nước và dịch vụ tài chính bền vững và Đô thị và khu công nghiệp thông minh, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Về LC3
Xi măng đất sét nung (Limestone Calcined Clay Cement – LC3) là một loại xi măng hỗn hợp carbon thấp, trong đó một tỷ lệ đáng kể clinker được thay thế bằng đất sét nung và đá vôi. LC3 có thể giúp giảm tới 40% lượng phát thải CO₂ so với xi măng Portland thông thường, đồng thời vẫn duy trì hiệu năng và độ bền tương đương.
LC3 có thể được tích hợp vào các hệ thống sản xuất xi măng hiện có và tận dụng nguồn đất sét sẵn có tại địa phương, mang lại một giải pháp có khả năng mở rộng nhằm giảm phát thải trong ngành xi măng.
(Nguồn: UN Vietnam)
