Nâng cao năng lực quản lý
Ông Nguyễn Hồng Nguyên – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết: Biến đổi khí hậu tạo ra những thách thức rõ rệt đối với một đô thị lớn như TP.HCM, từ thời tiết cực đoan, ngập lụt, nước biển dâng đến áp lực giảm phát thải khí nhà kính.
Trước yêu cầu cấp bách này, TP.HCM xác định hợp tác quốc tế là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực quản lý cũng như tiếp cận các mô hình, công nghệ tiên tiến trong ứng phó với biến đổi khí hậu.
Qua báo cáo sơ kết kết quả triển khai Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 cho thấy, TP.HCM đã chủ động hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế. Trong đó, TP.HCM là thành viên chính thức của Nhóm các thành phố dẫn đầu về ứng phó với biến đổi khí hậu (C40) từ năm 2009. Đây là một kênh quan trọng giúp TP.HCM tăng cường trao đổi kinh nghiệm, cập nhật các sáng kiến khí hậu và nâng cao năng lực quản trị đô thị theo hướng phát thải thấp.
Thông qua hợp tác với C40, TP.HCM đã thực hiện kiểm kê phát thải khí nhà kính trong 3 lĩnh vực chính về năng lượng cố định, giao thông vận tải và chất thải. Đặc biệt, trong năm 2024, TP.HCM đáp ứng các Tiêu chuẩn Lãnh đạo của C40, thể hiện những bước tiến trong việc xây dựng lộ trình hành động khí hậu phù hợp với Thỏa thuận Paris, tích hợp mục tiêu khí hậu vào công tác quản lý đô thị, huy động nguồn lực tài chính và thúc đẩy các sáng kiến giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu.
Cùng với đó, TP.HCM vẫn duy trì hợp tác song phương với TP. Osaka (Nhật Bản) trên cơ sở Bản ghi nhớ Chương trình hợp tác giữa 2 thành phố, hướng tới phát triển thành phố phát thải carbon thấp/không phát thải carbon, đã được hai bên ký kết từ năm 2021. Trong đó, hai bên đã triển khai các hoạt động đối thoại về chính sách, hội thảo kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm về giảm phát thải khí nhà kính. Đến nay, hai bên đã phối hợp triển khai 7 dự án giảm phát thải theo cơ chế tín chỉ chung (JCM).
TP.HCM cũng đã hợp tác với TP. Rotterdam (Hà Lan) trên cơ sở Bản ghi nhớ Ứng phó với biến đổi khí hậu và quản lý ngập lụt tại TP.HCM đã được ký kết từ năm 2023. Theo đó, hai bên phối hợp nghiên cứu về biến đổi khí hậu, ngập lụt; đề xuất các dự án hợp tác phù hợp với định hướng, quy hoạch; thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ. Đây là hướng hợp tác có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh TP.HCM đang phải đối mặt với những thách thức về ngập nước và quản lý không gian đô thị.
Phục vụ phát triển bền vững
Theo ông Nguyễn Hồng Nguyên – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp TP.HCM, việc hợp tác với các đối tác quốc tế của TP.HCM không chỉ dừng lại ở việc trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong công tác ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính mà còn phải hướng tới các chương trình, dự án có kết quả cụ thể, gắn với những vấn đề cấp thiết, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của Thành phố.
Trong đó, dự án hỗ trợ kỹ thuật “Nâng cao năng lực và hành động cải thiện chất lượng không khí” do Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tài trợ đã hỗ trợ TP.HCM đánh giá hiện trạng chất lượng không khí, nghiên cứu chính sách và công nghệ phù hợp; xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng không khí. Dự án được triển khai tại TP.HCM giai đoạn 2019-2023 với nguồn viện trợ không hoàn lại khoảng 250.000 USD.
Dự án đã triển khai nhiều hoạt động nổi bật; trong đó, tổ chức hội thảo, đào tạo chuyên đề về giao thông công cộng, ô nhiễm công nghiệp; xây dựng báo cáo nghiên cứu chất lượng không khí. Đến nay, dự án đã hoàn thành toàn bộ mục tiêu đề ra, giúp TP.HCM hình thành cơ sở dữ liệu, kế hoạch và giải pháp tổng thể cho quản lý chất lượng không khí; tạo nền tảng cho các chương trình hợp tác tiếp theo trong lĩnh vực năng lượng sạch, giao thông bền vững và kiểm soát ô nhiễm công nghiệp.
Song song đó, TP.HCM cũng đã phối hợp với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) triển khai dự án “Năng lượng phân tán đô thị Việt Nam tại TP.HCM” (giai đoạn 2019-2024). Theo đó, hỗ trợ Thành phố xây dựng chiến lược và kế hoạch hướng tới phát thải ròng bằng 0; hỗ trợ các đơn vị phát thải khí nhà kính lớn nâng cao năng lực xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính; hỗ trợ các cơ sở điện rác tham gia thị trường carbon.
Kết quả, dự án đã tổ chức 3 lớp tập huấn về kiểm kê khí nhà kính cho 202 học viên đến từ 105 doanh nghiệp; đặc biệt, Thành phố đã xây dựng 3 kịch bản Net Zero 2050, gồm: Kịch bản phát triển thông thường, Kịch bản giảm nhẹ và Kịch bản Net Zero bằng mô hình LEAP; đồng thời, đề xuất các giải pháp giảm phát thải trong các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, giao thông, chất thải, nông nghiệp và thủy sản.
TP.HCM còn duy trì hoạt động của Nhóm công tác chung với Ngân hàng Thế giới (WB) vì sự phát triển bền vững của TP.HCM. Riêng lĩnh vực biến đổi khí hậu, Thành phố điều phối Nhóm kỹ thuật phát thải carbon thấp với 10 sở, ngành tham gia. Đến cuối năm 2024. Nhóm kỹ thuật phát thải carbon thấp đã triển khai 20 hoạt động và tổ chức nhiều hội thảo, hội nghị, phiên thảo luận kỹ thuật nhằm xây dựng và triển khai các nội dung, nhiệm vụ đã thống nhất giữa TP.HCM và WB.
“Việc hợp tác quốc tế trở thành một phần quan trọng trong kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu của TP.HCM. Thông qua các chương trình hợp tác quốc tế, Thành phố không chỉ tiếp cận nguồn lực tài chính, công nghệ mà còn hoàn thiện hệ thống quản lý và đưa các mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu vào hoạch định chính sách, quy hoạch và phát triển đô thị theo hướng xanh, bền vững”, ông Nguyễn Hồng Nguyên – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM nhấn mạnh.
Tường Tú
