Mục tiêu Net Zero là nội dung pháp lý cụ thể trong chiến lược phát triển của nước ta, là động lực đổi mới mô hình tăng trưởng, góp phần thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững kinh tế Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Thể chế hoá bằng quy định pháp luật
ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Đồng Ngọc Ba cho biết, thời gian qua, chủ trương đường lối về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, ứng phó biến đổi khí hậu, thực hiện cam kết Net Zero đều được thể chế hoá bằng quy định pháp luật. Cam kết Net Zero đến năm 2050 có thể nói là một nội dung quan trọng, một bước cụ thể để thể chế hoá chủ trương của Đảng nhất quán của Nhà nước ta về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Chủ trương này xuyên suốt, được thực hiện chục năm nay, được thể hiện trong các văn kiện, chỉ đạo của Đảng. Có thể kể đến như Chỉ thị 36 năm 1998, Nghị quyết 41 năm 2004, Nghị quyết 24 của của Ban chấp hành Trung ương năm 2013, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII. Đó là những chủ trương về vấn đề bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu rất rõ ràng, nhất quán.
Cũng theo ĐBQH Đồng Ngọc Ba, Đại hội XIII khẳng định rõ việc bảo vệ môi trường, sức khoẻ của nhân dân là mục tiêu hàng đầu, kiên quyết loại bỏ những dự án gây ô nhiễm, đảm bảo chất lượng môi trường sống, xây dựng kinh tế xanh, tuần hoàn thân thiện môi trường… Đây chính là chủ trương phát triển bền vững, phản ánh rõ chuyển biến mô hình từ phát triển chiều rộng sang chiều sâu. Việc này trong thời gian qua đã được thể chế hoá vào hệ thống pháp luật rất tích cực, đạt được nhiều thành tựu. Có nhiều luật được ban hành và dựa trên cơ sở đó, các cơ quan thẩm quyền cụ thể hoá bằng các văn bản dưới luật triển khai thực hiện.
Có thể kể đến như Luật Bảo vệ môi trường là luật cốt lõi thể chế hoá chính sách bảo vệ môi trường nói chung và giảm phát thải phát triển kinh tế sạch; Luật Tài nguyên môi trường biển và hải đảo kiểm soát nguồn thải từ đất liền ra biển, quản lý chất thải biển, bảo tồn đa dạng sinh học biển; Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả điều chỉnh sử dụng năng lượng gắn với bảo vệ môi trường, giảm phát thải nhà kính; Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Chuyển giao công nghệ đã có những quy định khuyến khích chuyển giao công nghệ, đổi mới chuyển giao công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường…
Xác lập nguyên tắc để phát triển kinh tế – xã hội với môi trường
Bên cạnh các Luật, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Đồng Ngọc Ba cho biết, chúng ta còn có hệ thống các quy định liên quan được triển khai thực hiện, sẽ phù hợp với trách nhiệm, cấp thẩm quyền của các bên liên quan. Có thể nói đây là khung pháp lý, cơ sở quan trọng để triển khai thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu nói chung cũng như việc thực hiện cam kết Net Zero đến năm 2050 nói riêng.
Nói một cách tổng quát, chủ trương bảo vệ môi trường, ứng phó biển đổi khí hậu của Đảng ta được thể chế hoá tương đối toàn diện trong quy định pháp luật. Các đạo luật này không chỉ xác lập nguyên tắc để phát triển hài hoà giữa kinh tế – xã hội với môi trường mà còn có những quy định cụ thể về trách nhiệm của nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng trong giảm phát thải khí nhà kính, kiểm soát ô nhiễm, bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng năng lượng tiết kiệm, phát triển công nghệ sạch.
Mục tiêu Net Zero không chỉ là cam kết quốc tế mà còn là nội dung pháp lý cụ thể trong chiến lược phát triển của nước ta, là động lực đổi mới mô hình tăng trưởng, góp phần thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững kinh tế Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Điều quan trọng bây giờ là cần chuẩn bị tăng cường các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất để triển khai hiệu quả các quy định pháp luật trong thực tiễn đời sống, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Đồng Ngọc Ba nhấn mạnh.
Phương Chi
