Hình thành thói quen tiết kiệm điện
Nếu tiếp tục tăng trưởng mà không áp dụng các giải pháp ứng với biến đổi khí hậu, dự báo đến 2050, 81% lượng phát thải khí nhà kính của Việt Nam đến từ năng lượng. Do đó, kết quả giảm phát thải khí nhà kính của ngành năng lượng mang tính chất quyết định sự thành bại đối với mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) của Việt Nam.
Trong hành trình giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng là giải pháp có thể thực hiện ngay, chi phí thấp và đồng thời mang đến hiệu quả lâu dài. Khi người dân thay đổi thói quen sử dụng điện, doanh nghiệp đầu tư hiệu quả hơn và Nhà nước tạo cơ chế khuyến khích phù hợp, mục tiêu giảm phát thải sẽ được cụ thể hóa từ những việc rất thiết thực.
Chị Lê Thị Lý, một người dân sống tại phường An Hội Tây (TP.HCM) cho biết, gia đình đã hình thành thói quen tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, hạn chế bật điều hòa trong thời gian dài và ưu tiên sử dụng các thiết bị có khả năng tiết kiệm điện.
“Trước đây, nhiều khi ra khỏi phòng gia đình tôi vẫn để máy lạnh hoặc đèn bật. Sau này gia đình nhắc nhau tắt thiết bị khi không dùng, vừa giảm tiền điện vừa tránh lãng phí năng lượng. Mỗi nhà tiết kiệm một ít, nhiều gia đình cùng thực hiện sẽ góp phần giảm tiêu thụ năng lượng và giảm phát thải ra môi trường”, chị Lý chia sẻ.
Cũng như chị Lý, ông Nguyễn Thanh Tuấn (ngụ phường An Hội Đông, TP.HCM) cũng duy trì thói quen tiết kiệm điện không chỉ để giảm chi phí sinh hoạt mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Theo ông Tuấn, những việc đơn giản như tắt đèn, quạt và các thiết bị điện khi không sử dụng, hạn chế bật điều hòa khi không cần thiết, tận dụng ánh sáng tự nhiên và ưu tiên các thiết bị tiết kiệm năng lượng đã trở thành thói quen của cả gia đình.
Đáng chú ý, không chỉ người dân, mà doanh nghiệp ngày càng nhận thức rõ việc sử dụng năng lượng và phát thải trong quá trình sản xuất không chỉ tác động đến môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và sức cạnh tranh. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp đang từng bước đổi mới dây chuyền, thay thế thiết bị tiêu hao nhiều năng lượng bằng công nghệ hiệu suất cao, tối ưu quy trình sản xuất và tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng sạch.
Điển hình như Công ty TNHH Công nghiệp Kolon Bình Dương (Khu công nghiệp Bàu Bàng) đã cải tiến hệ thống điều hòa, tận dụng gió trời bên ngoài. Đồng thời, đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời để tiết giảm chi phí sử dụng điện.
Hay Tập đoàn LEGO cũng triển khai hệ thống điện mặt trời áp mái nhằm chủ động nguồn điện, giảm phụ thuộc vào lưới điện quốc gia và hạn chế rủi ro biến động chi phí điện. Không chỉ phát điện trực tiếp, hệ thống còn được tích hợp với pin lưu trữ quy mô lớn, giúp đảm bảo nguồn điện ổn định cho toàn bộ hoạt động sản xuất.
Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng
Tại TP.HCM, trong 6 tháng năm 2026, đã tiết kiệm được 1.928,13 triệu kWh, tương đương 6,6% điện thương phẩm. Cùng với các giải pháp tiết kiệm điện, phát triển nguồn năng lượng sạch cũng được chú trọng. Tổng công suất điện mặt trời mái nhà tại TP.HCM hiện đạt gần 1.928 MWp, góp phần bổ sung nguồn điện sạch và giảm áp lực cho hệ thống.
Theo ông Bùi Trung Kiên – Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), để đạt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% theo Chỉ thị số 10/CT-TTg, các cơ quan, công sở cần thực hiện các giải pháp sử dụng điện trong giờ cao điểm; rà soát, thay thế, loại bỏ các thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất thấp; ưu tiên đầu tư, mua sắm thiết bị có hiệu suất năng lượng cao theo quy định. EVNHCMC cũng khuyến khích hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) để chủ động nguồn điện và tiết kiệm chi phí. Đồng thời, sử dụng các giải pháp năng lượng tái tạo như hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời.
Tại Kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn vừa được UBND TP.HCM ban hành, đặt mục tiêu giảm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng vào năm 2030 so với kịch bản phát triển thông thường. Đồng thời, giảm cường độ sử dụng năng lượng trên đơn vị GRDP từ 1-1,5%/năm, góp phần thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Theo đó, thành phố sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các lĩnh vực tiêu thụ lớn như công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải, chiếu sáng công cộng, dịch vụ và hộ gia đình.
Mục tiêu đưa hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trở thành yêu cầu thường xuyên đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm cũng như các ngành kinh tế có mức tiêu thụ năng lượng cao.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; giảm tổn thất điện năng xuống dưới 2,5%; phấn đấu 70% doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp và 50% doanh nghiệp trong cụm công nghiệp được tiếp cận, áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả…
Để thực hiện các mục tiêu trên, TP.HCM sẽ rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý năng lượng; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng các mô hình quản lý năng lượng tiên tiến và phát triển các dịch vụ tiết kiệm năng lượng theo mô hình ESCO.
Thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư thiết bị có hiệu suất năng lượng cao, từng bước loại bỏ công nghệ lạc hậu, phát triển các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời mái nhà, hydro xanh, amoniac xanh, khí sinh học và hệ thống lưu trữ năng lượng. Các cơ quan hành chính được định hướng phát triển điện mặt trời mái nhà nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong khu vực công.
Thục Vy – Nguyễn Thủy
