Ngày 16/10, Ủy ban hỗn hợp triển khai thực hiện Cơ chế tín chỉ chung (JCM) giữa Việt Nam và Nhật Bản đã tổ chức Cuộc họp lần thứ 10. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng khi hai bên chính thức thông qua Quy tắc thực hiện Cơ chế JCM, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật minh bạch cho các dự án giảm phát thải khí nhà kính của hai nước trong giai đoạn mới.
Cuộc họp do hai Đồng Chủ tịch Ủy ban chủ trì là ông Lê Trọng Yên, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và ông Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ, Công sứ Nhật Bản tại Việt Nam. Tham dự có các ủy viên Ủy ban hỗn hợp phía Việt Nam và Nhật Bản.
Dấu ấn hợp tác tích cực sau hơn một thập kỷ
Việt Nam và Nhật Bản đã ký kết sửa đổi Bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng carbon thấp trong khuôn khổ chuyến thăm cấp cao của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đến Việt Nam hồi tháng 5/2026. Sự kiến đánh dấu bước tiến hoàn thiện khuôn khổ hợp tác JCM phù hợp với các hướng dẫn từ Thỏa thuận Paris và quy định pháp luật mới của hai nước.
Trên cơ sở đó, Cuộc họp lần thứ 10 của Ủy ban hỗn hợp triển khai thực hiện Cơ chế JCM nhằm cụ thể hóa các nội dung của Bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng carbon thấp được ký sửa đổi, và trao đổi về kế hoạch triển khai trong thời gian tới.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên, trong những năm qua, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy chuyển đổi xanh ngày càng đóng vai trò quan trọng. Đặc biệt, hai nước đã thiết lập Cơ chế JCM nhằm tạo khuôn khổ hợp tác triển khai các dự án giảm phát thải khí nhà kính, thông qua hỗ trợ về tài chính, đầu tư và chuyển giao công nghệ carbon thấp. Tín chỉ carbon từ dự án được chia sẻ giữa các bên tham gia, qua đó, đóng góp thực hiện các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính của hai quốc gia.
Kể từ khi được thiết lập năm 2013, Cơ chế JCM đã có 14 dự án hoàn thành đăng ký và cấp hơn 35.000 tín chỉ carbon. “Những kết quả tích cực thể hiện sự hợp tác hiệu quả giữa các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp hai nước, đồng thời cho thấy tiềm năng tiếp tục mở rộng các hoạt động JCM trong thời gian tới”, Thứ trưởng Lê Trọng Yên khẳng định.
Về phía Nhật Bản, Phó Đại sứ, Công sứ Ishikawa Isamu bày tỏ vui mừng khi quan hệ hợp tác JCM không ngừng lớn mạnh. Việc thiết lập những quy tắc Cơ chế JCM minh bạch sẽ thúc đẩy các nhà đầu tư hành động giảm phát thải khí nhà kính mạnh mẽ hơn nữa.
Giảm phát thải theo Điều 6 Thỏa thuận Paris
Tại cuộc họp, các thành viên Ủy ban hỗn hợp triển khai thực hiện Cơ chế JCM giữa Việt Nam và Nhật Bản đã chính thức thông qua các Quy tắc thực hiện Cơ chế JCM. Quá trình xây dựng văn bản do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với phía Nhật Bản rà soát kỹ lưỡng, tham vấn ý kiến đóng góp của các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện dự thảo.
Quy tắc thực hiện Cơ chế JCM quy định cụ thể quy trình, thủ tục triển khai các dự án JCM, bao gồm xây dựng và phê duyệt ý tưởng dự án; xem xét, phê duyệt đăng ký dự án; cấp và phân bổ tín chỉ carbon giữa các bên tham gia.
Việc thông qua Quy tắc sẽ tạo cơ sở để triển khai các dự án JCM trong thời gian tới. Quá trình triển khai dự án JCM, cấp và chuyển giao tín chỉ carbon phải bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật của hai nước. Trong đó, phía Việt Nam thực hiện theo Nghị định số 112/2026/NĐ-CP ngày 1/4/2026 của Chính phủ về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.
Để đưa các cam kết thành hành động cụ thể, hai bên đã thảo luận về kế hoạch hợp tác trong thời gian. Ủy ban hỗn hợp sẽ xem xét một số đề xuất ý tưởng dự án và phương pháp luận tạo tín chỉ carbon áp dụng.
Tại cuộc họp, ông Nguyễn Tuấn Quang, Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu đề nghị các cơ quan đầu mối và Ban Thư ký hai bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ, khẩn trương hoàn thiện Sổ tay hướng dẫn và rà soát hệ thống biểu mẫu chi tiết nhằm hướng dẫn cụ thể các bước tham gia Cơ chế JCM giai đoạn mới cho doanh nghiệp. Qua đó, giúp thúc đẩy triển khai các dự án JCM và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tham gia, bảo đảm hiệu quả giảm phát thải và phù hợp với hướng dẫn của Thỏa thuận Paris.
Thành công của kỳ họp không chỉ hoàn thành toàn bộ chương trình nghị sự mà còn tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy hợp tác JCM ngày càng thực chất, minh bạch và hiệu quả theo khuôn khổ Điều 6 Thỏa thuận Paris. Qua đó, tiếp tục làm sâu sắc thêm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam – Nhật Bản trong ứng phó với biến đổi khí hậu.
Các kết quả hợp tác cụ thể trong khuôn khổ JCM sẽ được chia sẻ tại Đối thoại cấp Bộ trưởng về chính sách môi trường Việt Nam – Nhật Bản lần thứ 9, dự kiến diễn ra vào đầu tháng 11/2026.
Khánh Ly
