Thông tin nêu trên được đưa ra tại hội thảo “Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp: từ công nghệ đến thị trường” do Đại học Cần Thơ phối hợp cùng báo Tuổi Trẻ tổ chức vào chiều 29/5, ở thành phố Cần Thơ.
Ông Lý Việt Hùng, Trưởng phòng kinh tế trung hòa carbon thuộc Cục biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Việt Nam đã có nhiều chính sách thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính, nhất là sau cam kết của Chính phủ tại COP26 về giảm phát thải khí nhà kính.
Theo ông Hùng, khí methane phát sinh chủ yếu trong hoạt động xử lý chất thải và sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, việc giảm phát thải khí này được thể chế hóa bằng nhiều chính sách cụ thể.
“Năm 2022, Chính phủ đã ban hành Nghị định 06 quy định về giảm phát thải khí nhà kính và yêu cầu các cơ sở, địa phương thực hiện kiểm kê khí nhà kính nhằm kiểm soát lượng phát thải, từ đó xây dựng giải pháp cắt giảm phù hợp’, ông dẫn chứng.
Theo ông Hùng, báo cáo NDC 3.0 (Báo cáo đóng góp quốc gia tự quyết) đang được xây dựng, riêng lĩnh vực nông nghiệp, Việt Nam dự kiến giảm khoảng 17,5 triệu tấn phát thải khí nhà kính đến năm 2030 (trong NDC 2022, Việt Nam cam kết giảm khoảng 12,4 triệu tấn). Nếu có thêm hỗ trợ từ quốc tế, mức giảm phát thải có thể vượt 60 triệu tấn, trong khi mục tiêu ở NDC 2022 là 50,9 triệu tấn.
Như vậy, trong bản cập nhật của NDC 3.0, Việt Nam cam kết giảm phát thải khí nhà kính mạnh mẽ hơn so với bản cập nhật năm 2022.
Theo ông Hùng, việc đặt mục tiêu tăng mức giảm phát thải khí nhà kính ở bản cập nhật lần này đồng nghĩa dư địa để chuyển hóa hoạt động giảm phát thải thành tín chỉ carbon sẽ lớn hơn. “Đây là tiềm năng rất lớn để tạo thêm giá trị kinh tế cho ngành nông nghiệp”, ông nhấn mạnh.
Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội một cách hiệu quả, cần xây dựng hệ thống MRV (đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải), cơ chế chứng nhận cũng như hình thành thị trường tín chỉ carbon theo chuẩn quốc tế.
Ngoài ra, theo ông Hùng, tín dụng xanh, bảo hiểm khí hậu cùng các chứng nhận xanh sẽ trở thành nguồn lực tài chính quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong nông nghiệp.
Từ góc độ chuyên gia kinh tế, TS Trần Hữu Hiệp cho rằng ĐBSCL đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế carbon thấp.
Theo ông, ĐBSCL có hệ sinh thái nông nghiệp đặc thù, với khả năng thích ứng cao và nông dân khá nhạy bén trong tiếp cận công nghệ mới. “Đây cũng là lý do Chính phủ chọn vùng này để triển khai đề án xây dựng vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp”, ông cho biết.
Theo vị chuyên gia này, các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), IoT hay máy bay không người lái giúp giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao tính minh bạch của chuỗi sản xuất. “Công nghệ không chỉ giúp giảm phát thải, mà còn góp phần minh bạch hóa sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu”, ông Hiệp nói và dẫn chứng, câu chuyện trái sầu riêng thời gian qua là một ví dụ điển hình.
Theo ông, để chuyển đổi xanh thành cơ hội kinh tế thực sự, cần gắn chặt công nghệ với thị trường, đồng thời, xây dựng cơ chế để doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân và nhà đầu tư cùng tham gia và chia sẻ lợi ích trong chuỗi giá trị xanh.
Trung Chánh
