Điện ổn định, ngay cả trong mùa bão
Tại thôn Hùng Lai, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị, chương trình điện khí hóa nông thôn được Liên minh châu Âu (EU) hỗ trợ góp phần đưa điện đến khoảng 70 hộ gia đình, cải thiện đời sống và sinh kế của người dân.
Triển khai trong giai đoạn 2019-2020, tiểu dự án xây dựng mới và cải tạo hệ thống cấp điện tại 6 xã thuộc 2 huyện trước đây là Bố Trạch và Minh Hóa. Các hạng mục gồm 10,351 km đường dây trung áp, 84,906 km đường dây hạ áp, xây dựng mới 16 trạm biến áp với tổng dung lượng 2.200 kVA, đồng thời cải tạo và di dời 5 trạm biến áp hiện có.
Tiếp đoàn công tác, ông Nguyễn Văn Sơn, trưởng thôn Hùng Lai, xã Bố Trạch, cho biết trước khi dự án hỗ trợ, người dân có điện sử dụng nhưng hệ thống đường dây cũ, chất lượng điện chưa ổn định, chập chờn, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất.
“Hệ thống điện được cải thiện, ổn định hơn, tạo điều kiện để các hộ dân sử dụng máy bơm và các thiết bị phục vụ chăn nuôi, phát triển sinh kế. Nguồn điện bảo đảm cũng giúp người dân yên tâm hơn khi tính toán mở rộng hoạt động kinh doanh, cơ giới hóa, đầu tư và nâng cao thu nhập”, trưởng thôn nói.
Chứng kiến diện mạo nông thôn thay đổi, Đại sứ Julien Guerrier bày tỏ phấn khởi về những kết quả mà chương trình mang lại cho người dân tại các xã của tỉnh Quảng Trị, qua đó có cơ sở đánh giá cụ thể hơn hiệu quả của các hoạt động hợp tác.
Trong nhiều năm qua, EU và Team Europe là những đối tác quan trọng hỗ trợ cấp điện nông thôn tại Việt Nam, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa, miền núi và hải đảo.
Chương trình Hỗ trợ Chính sách ngành Năng lượng Việt Nam – EU (giai đoạn 2018-2021) với 108 triệu EUR viện trợ không hoàn lại, kết hợp hỗ trợ ngân sách và hỗ trợ kỹ thuật đã tăng cường khả năng tiếp cận năng lượng bền vững tại các vùng nông thôn Việt Nam, khuyến khích sử dụng năng lượng hiệu quả, sạch và tái tạo cho mọi người dân. Chương trình hỗ trợ có mục tiêu cung cấp điện cho tối đa 1,2 triệu hộ gia đình, bao gồm các khu vực vùng sâu, vùng xa, và góp phần mở rộng cấp điện đến khoảng 750 thôn, bản.
Tài nguyên điện gió là nguồn lực tương lai
Quảng Trị có vị trí chiến lược trên Hành lang kinh tế Đông – Tây, cùng tiềm năng phát triển các nguồn năng lượng tái tạo (như điện gió và điện mặt trời). Tỉnh nhận định đây là cơ sở để mở rộng đầu tư năng lượng sạch, đóng góp vào bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh.
“Tài nguyên gió là nguồn lực của quốc gia. Quảng Trị đặt mục tiêu quy hoạch nguồn phát điện và đầu tư đồng bộ hệ thống truyền tải. Hạ tầng là điều kiện quan trọng nhằm nâng cao khả năng giải tỏa công suất, hạn chế những điểm nghẽn và tạo thuận lợi cho các dự án năng lượng tái tạo”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến bày tỏ với phía EU.
Quảng Trị đang từng bước phát triển để trở thành một trong những trung tâm năng lượng của quốc gia và khu vực miền Trung.
Theo ông Tiến, phát triển năng lượng tái tạo gắn với mở rộng khả năng tiếp cận điện năng tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Điện lưới quốc gia và các nguồn năng lượng sạch từng bước được đưa đến các thôn, bản, góp phần cải thiện rõ rệt đời sống sinh hoạt và sản xuất của người dân.
Bên cạnh phát triển các nhà máy điện gió, điện mặt trời, Quảng Trị còn có cơ hội thu hút đầu tư vào hệ thống thiết bị, công nghệ và dịch vụ hỗ trợ ngành năng lượng. Các lĩnh vực có thể nghiên cứu phát triển gồm sản xuất, lắp đặt và bảo dưỡng thiết bị, dịch vụ kỹ thuật, vận hành dự án và hậu cần phục vụ các công trình năng lượng.
Việc hình thành hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ sẽ giúp mở rộng giá trị kinh tế của các dự án năng lượng tái tạo.
Khí hậu – năng lượng là trọng tâm hợp tác Việt Nam – EU
Tái khẳng định hợp tác năng lượng là một trong những lĩnh vực được EU và Việt Nam ưu tiên thúc đẩy trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, Đại sứ Julien Guerrier cam kết các hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng bền vững, năng lượng sạch và giao thông, đồng thời thúc đẩy cải thiện khuôn khổ chính sách phục vụ chuyển dịch xanh.
“EU coi Việt Nam là đối tác ổn định, lâu dài và sẽ tiếp tục thúc đẩy các chương trình hợp tác, hỗ trợ phát triển”, ông cho hay.
EU đã phân bổ 250 triệu EUR viện trợ không hoàn lại để hỗ trợ phát triển năng lượng bền vững tại Việt Nam trong giai đoạn 2018 – 2027. “Team Europe”, trong đó EU và các quốc gia thành viên, phối hợp triển khai các chương trình hỗ trợ nhằm phát huy thế mạnh và nguồn lực của từng bên. Các hoạt động hợp tác bao gồm nâng cao kỹ năng kinh doanh cho thanh niên và phụ nữ, thúc đẩy cơ hội học tập cũng như cải thiện khả năng tiếp cận giáo dục cho trẻ em.
Cũng tại Quảng Trị, cụm trang trại điện gió B&T, gồm hai nhà máy BT1 và BT2, có tổng công suất lắp đặt 252 MW và tổng vốn đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, đã đi vào vận hành thương mại từ tháng 11/2021. Dự án bao gồm 60 tua-bin gió Vestas (Đan Mạch), mỗi tua-bin có công suất 4,2 MW, được đấu nối vào lưới điện quốc gia thông qua trạm biến áp 220 kV. Hằng năm, dự án tạo ra khoảng 648 triệu kWh điện sạch, góp phần giảm phát thải khoảng 581.000 tấn CO₂.
Bên cạnh các lợi ích về môi trường, dự án còn đóng góp khoảng 100 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho lao động địa phương, cải thiện hạ tầng và hỗ trợ các hoạt động cộng đồng, bao gồm đóng góp cho các chương trình an sinh xã hội.
Trung tâm Đào tạo Sử dụng Năng lượng Tiết kiệm và Hiệu quả khu vực miền Trung tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế cũng là một cơ sở quan trọng trong việc hỗ trợ nâng cao năng lực về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại khu vực miền Trung. Trung tâm được thành lập nhằm tăng cường công tác đào tạo người quản lý năng lượng và kiểm toán viên năng lượng, đồng thời cung cấp dịch vụ tư vấn về các giải pháp tiết kiệm năng lượng cho doanh nghiệp trong khu vực.
Kiều Chi
