Sau gần hai thập kỷ phát triển năng lượng tái tạo kể từ dự án điện gió Tuy Phong 1, nhân sự Việt Nam đã từng bước làm chủ phần lớn các khâu từ khảo sát, thiết kế, thi công đến vận hành dự án.
Theo các chuyên gia, thách thức hiện nay không còn là phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài mà là nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng, phát triển các dịch vụ kỹ thuật giá trị cao và cơ hội xuất khẩu nhân lực cho thị trường quốc tế.
Người Việt làm chủ nhiều khâu trong dự án năng lượng tái tạo
Ngày 20/6, phát biểu tại hội thảo Giải pháp bảo vệ cáp ngầm dưới biển ở TP.HCM, ông Bùi Văn Thịnh, Chủ tịch Hiệp hội Điện gió và mặt trời tỉnh Lâm Đồng, cho biết năng lượng tái tạo đang trở thành một trong những động lực quan trọng phục vụ mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam.
Theo ông Thịnh, Việt Nam sở hữu tiềm năng điện gió thuộc nhóm lớn nhất Đông Nam Á, trong khi tỉ trọng năng lượng tái tạo trong hệ thống điện vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng. Các mục tiêu giảm phát thải và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 sẽ tiếp tục tạo động lực cho ngành phát triển trong nhiều thập niên tới.
Đáng chú ý, cùng với sự phát triển của thị trường, năng lực của đội ngũ kỹ sư và doanh nghiệp trong nước cũng đã thay đổi đáng kể.
Ông Thịnh cho biết ở giai đoạn đầu, các dự án năng lượng tái tạo phải phụ thuộc lớn vào chuyên gia nước ngoài. Tuy nhiên đến nay, nhân lực Việt Nam đã có thể đảm nhận hầu hết các công việc từ khảo sát gió, phân tích dữ liệu, thiết kế, thi công đến vận hành dự án.
“Hiện nay nhân lực Việt Nam đã có thể đảm nhận hoàn toàn các công việc như khảo sát gió, phân tích dữ liệu, thiết kế, thi công và vận hành dự án. Nhiều dự án mới, trong đó có điện gió Phú Lạc, người Việt đã làm chủ hầu hết các khâu”, ông Thịnh cho biết.
Ông cũng cho rằng các doanh nghiệp Việt Nam đã tích lũy kinh nghiệm trong các dự án cáp điện ngầm phục vụ cấp điện cho các đảo như Phú Quốc, Phú Quý hay gần đây là Côn Đảo, tạo nền tảng để tham gia các dự án điện gió ngoài khơi trong tương lai.
Cơ hội vươn lên trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Theo ông Ethan Liang, Quản lý kinh doanh khu vực của Panduit, tập đoàn Mỹ chuyên về hạ tầng điện, các thiết bị phụ trợ, như giải pháp bảo vệ cáp điện ngầm, đóng vai trò quan trọng đối với các dự án điện gió.
Ông cho rằng Việt Nam có cơ hội thu hút các nhà sản xuất thiết bị phụ trợ phục vụ ngành năng lượng tái tạo đầu tư nhà máy tại đây, nhờ triển vọng tăng trưởng dài hạn của thị trường năng lượng nội địa và khu vực.
Cùng với đó, ông Đinh Văn Nguyên, Trưởng phòng dịch vụ ngoài khơi thuộc Công ty tư vấn OWC (Tập đoàn ABL), nhận định nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã đủ năng lực đảm nhận các công việc chuyên môn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Nếu nhu cầu thị trường đủ lớn, các doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể đầu tư sản xuất các thiết bị và phụ kiện phục vụ ngành.
Ông cho biết khoảng 90% nhân sự của OWC tại Việt Nam là người Việt, tham gia các hoạt động tư vấn và thiết kế cho nhiều dự án năng lượng tái tạo. Doanh nghiệp này cũng kỳ vọng phát triển văn phòng tại Việt Nam thành trung tâm điều phối hoạt động cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
“Nhân lực Việt Nam không chỉ phục vụ các dự án trong nước mà còn có cơ hội tham gia các dự án tại châu Á – Thái Bình Dương và châu Âu”, ông Nguyên nói.
Nghi Vũ
