Đây là một trong những nội dung trọng tâm được nêu ra tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, được tổ chức từ ngày 8-10/9, tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội. Tham dự Đại hội có Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà.
Phát biểu tại Đại hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định, hướng tới mục tiêu Net-Zero vào năm 2050 không chỉ là yêu cầu đối với công nghệ, thiết bị hay nguồn năng lượng, mà phải được xem xét ngay từ quy hoạch, nhiệm vụ thiết kế và lựa chọn giải pháp kiến trúc.
Ở quy mô công trình, nhiều yếu tố quyết định nhu cầu năng lượng và chất lượng môi trường trong nhà được hình thành từ giai đoạn thiết kế. Ở quy mô đô thị, hiệu quả năng lượng, môi trường và khả năng thích ứng phụ thuộc vào mật độ xây dựng, không gian mở, cây xanh, mặt nước, tiện ích dịch vụ… Do đó, yêu cầu giảm phát thải và thích ứng phải được xử lý đồng bộ giữa quy hoạch đô thị và nông thôn, quản lý kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật và quản lý xây dựng. Mục tiêu cuối cùng hướng đến nâng cao chất lượng môi trường sống, sức khỏe và điều kiện sử dụng của con người.
Trong điều kiện Việt Nam có sự khác biệt rõ về khí hậu, địa hình và mức độ phát triển giữa các vùng, yêu cầu xanh và thích ứng cần được áp dụng theo điều kiện cụ thể. Đặt con người ở vị trí trung tâm cũng có nghĩa chất lượng kiến trúc phải được kiểm chứng qua hiệu quả sử dụng thực tế và giá trị lâu dài của những không gian nơi người dân sống, học tập, làm việc và giao tiếp cộng đồng.
Các yêu cầu về chất lượng không gian, bản sắc, chuyển đổi số và phát triển xanh cuối cùng đều được hiện thực hóa thông qua năng lực và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động kiến trúc. Vì vậy, đổi mới quản lý hành nghề cần tiếp tục theo hướng lấy năng lực thực tế, quá trình hành nghề và trách nhiệm đối với sản phẩm chuyên môn làm trọng tâm, đơn giản hóa thủ tục, khai thác dữ liệu đã có, đồng thời tăng cường kiểm tra, hậu kiểm và khả năng truy xuất trách nhiệm. Chứng chỉ hành nghề là một trong các căn cứ xác nhận năng lực, nhưng chất lượng hành nghề phải được bảo đảm đồng bộ bằng tiêu chuẩn năng lực, trách nhiệm của cá nhân, tổ chức tư vấn và chuẩn mực nghề nghiệp.
Ghi nhận những đóng góp của Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định Hội đã luôn đồng hành cùng dân tộc, đóng góp vào sự nghiệp kiến thiết xây dựng và phát triển đất nước. Dấu ấn của các thế hệ kiến trúc sư hiện diện trong diện mạo đô thị, nông thôn, trong các công trình văn hóa, xã hội, trong bảo tồn di sản và ngày càng rõ nét hơn ở kiến trúc xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu ngày nay.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu Hội Kiến trúc sư Việt Nam đẩy mạnh thúc đẩy kiến trúc xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong điều kiện Việt Nam chịu tác động ngày một lớn của biến đổi khí hậu và thiên tai, kiến trúc không chỉ cần đẹp mà cần xanh hơn, an toàn hơn, tiết kiệm hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn. Cần chuyển đổi tư duy ứng phó sang chủ động thích, đưa yêu cầu về khí hậu, sinh thái, năng lượng, vật liệu và khả năng chống chịu vào ngay từ khâu quy hoạch và thiết kế.
KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam khẳng định: Với định hướng dài hạn, Kiến trúc Việt Nam đang thức tỉnh toàn diện để nhận ra con đường đi riêng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, theo đúng đường lối đã chỉ ra của đồng chí Tổng Bí thư – Chủ tịch nước, của Đảng, Nhà nước một cách đích thực và toàn diện, đó là con đường “tiên tiến, đậm đà bản sắc”. Trong quá trình thử nghiệm với những thành công và chấp nhận cả những bất cập, tránh bị đồng hóa, mất bản sắc, hướng tới lan tỏa tinh thần sáng tạo và chủ động hội nhập.
Được tổ chức với tinh thần “Đoàn kết – Dân chủ – Đổi mới – Sáng tạo – Phát triển”, Đại hội là đợt sinh hoạt chính trị – văn hóa – nghề nghiệp đặc biệt quan trọng của giới kiến trúc sư cả nước, diễn ra trong bối cảnh Hội KTS Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức chính trị – xã hội – nghề nghiệp nòng cốt trong Khối Đại đoàn kết toàn dân tộc, trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam theo Kết luận số 230-KL/TW của Bộ Chính trị.
Đại hội tập hợp 500 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 7.000 hội viên trong tổng số 28.000 KTS cả nước, thuộc 34 Hội KTS tỉnh/thành phố và 29 Chi hội trực thuộc, cùng gần 300 đại biểu khách mời là Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các Ban, Bộ, Ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế…
Trong nhiệm kỳ khóa XI năm 2026 – 2031, vị trí Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam tiếp tục do KTS Phan Đăng Sơn đảm nhận.
Minh Ngọc
