Các chuyên gia phân tích đã điều chỉnh giảm dự báo giá hạn ngạch phát thải carbon của Liên minh châu Âu (EU) trong giai đoạn 2026- 2027, sau khi Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất cải cách Hệ thống mua bán phát thải (ETS) nhằm giảm áp lực chi phí carbon đối với các ngành công nghiệp.
ETS là công cụ chủ chốt của EU trong việc cắt giảm phát thải khí nhà kính. Theo cơ chế này, các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, phát điện và hàng không phải mua hạn ngạch phát thải cho mỗi tấn CO₂ phát sinh.
Theo khảo sát với 9 chuyên gia phân tích, giá trung bình của hạn ngạch phát thải EU (EUA) được dự báo đạt khoảng 79,97 euro/tấn vào năm 2026 và 89,13 euro/tấn vào năm 2027, thấp hơn so với dự báo công bố hồi tháng 4 là 80,61 euro/tấn và 93,29 euro/tấn.
Trước đó, ngày 17/7, Ủy ban châu Âu đã đề xuất sửa đổi toàn diện cơ chế ETS, theo hướng cho phép một số ngành phát thải CO₂ trong thời gian dài hơn, đồng thời tăng hỗ trợ tài chính cho các khoản đầu tư vào công nghệ sạch.
Giá carbon vẫn sẽ tiếp tục tăng sau khi ETS được cải cách, nhưng tốc độ tăng sẽ chậm hơn so với dự báo trước đây.
- Bà Noemi Zuercher – Chuyên gia phân tích
Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính khiến dự báo giá bị điều chỉnh giảm là đề xuất thay đổi tốc độ giảm hàng năm của trần phát thải, qua đó làm chậm quá trình thu hẹp nguồn cung hạn ngạch so với kỳ vọng trước đó.
Hiện hợp đồng hạn ngạch phát thải chuẩn của EU đang được giao dịch ở mức khoảng 82 euro/tấn.
Trong khi đó, dự báo giá cho năm 2028 đã được điều chỉnh tăng 2%, lên 95,37 euro/tấn.
Ông Yehor Melakh cho rằng từ năm 2028 trở đi, triển vọng giá được nâng lên do các chuyên gia hiện dự báo lượng hạn ngạch dành cho cơ chế hỗ trợ đầu tư sẽ được đưa ra thị trường theo lộ trình chậm hơn so với giả định trước đây.
Theo đề xuất của EC, khoảng 400 triệu hạn ngạch phát thải (EUA) sẽ được bán để huy động khoảng 30 tỷ euro, tạo nguồn vốn cho quỹ hỗ trợ đầu tư vào các công nghệ sạch trong lĩnh vực công nghiệp.
Khảo sát cũng lần đầu đưa ra dự báo giá carbon cho các năm tiếp theo, với mức 100,43 euro/tấn vào năm 2029 và 109,11 euro/tấn vào năm 2030.
Các chuyên gia nhận định, việc cải cách ETS có thể làm thay đổi xu hướng giá hạn ngạch phát thải trong trung hạn, đồng thời tạo thêm động lực cho đầu tư vào công nghệ sạch và thúc đẩy các dự án công nghiệp phát thải thấp.
Đề xuất cải cách Hệ thống ETS của EC ngày 17/7 là lần sửa đổi lớn đầu tiên đối với ETS sau gần 20 năm vận hành và sẽ phải trải qua quá trình đàm phán giữa 27 quốc gia thành viên cùng Nghị viện châu Âu (EP) trước khi có hiệu lực.
Theo đề xuất mới, các doanh nghiệp đầu tư vào quá trình giảm phát thải sẽ tiếp tục được hưởng hạn ngạch phát thải miễn phí đến năm 2038, thay vì chấm dứt vào năm 2034 như quy định hiện hành. Điều này đồng nghĩa các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng sẽ có thêm thời gian để chuyển đổi sang mô hình sản xuất ít phát thải hơn.
An Chi
