Sản xuất sạch, giảm phát thải
Những năm qua, Đà Nẵng từng bước thúc đẩy sản xuất theo hướng sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên, giảm chất thải và phát thải khí nhà kính. Tại nhiều doanh nghiệp, chuyển đổi xanh bắt đầu từ những giải pháp cụ thể như sử dụng năng lượng tái tạo, giảm nhiên liệu hóa thạch, đổi mới công nghệ và tái sử dụng nguyên liệu.
Tại Công ty TNHH Sản xuất keo dán vải nhám Bá Lộc (Khu công nghiệp Hòa Khánh), chuyển đổi xanh được bắt đầu từ bài toán năng lượng. Từ năm 2020, doanh nghiệp đưa hệ thống điện mặt trời áp mái vào vận hành phục vụ sản xuất. Nhờ tận dụng nguồn điện này vào ban ngày, tiền điện mua từ lưới giảm từ 25 – 35 triệu đồng xuống còn khoảng 4 triệu đồng/tháng, chủ yếu phục vụ nhu cầu ban đêm.
Việc thay thế một phần điện lưới bằng điện mặt trời không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn giảm nhu cầu sử dụng nguồn điện từ nhiên liệu hóa thạch, qua đó góp phần giảm phát thải khí nhà kính trong quá trình sản xuất.
Bên cạnh điện mặt trời, doanh nghiệp tiếp tục cải tiến hệ thống cấp nhiệt cho nồi hơi nhằm giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Trước đây, mỗi ngày cơ sở tiêu thụ khoảng 80-90kg dầu. Sau khi lắp đặt thiết bị gia nhiệt bằng năng lượng mặt trời để làm nóng nước sơ cấp, lượng dầu sử dụng giảm từ 100% xuống còn khoảng 25%.
Đây là giải pháp cho thấy việc tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải có thể bắt đầu ngay từ những công đoạn tiêu hao nhiều nhiên liệu trong sản xuất. Khi lượng dầu đốt giảm, doanh nghiệp vừa tiết kiệm chi phí nhiên liệu, vừa giảm lượng khí thải phát sinh.
Từ năm 2022 đến nay, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư hệ thống máy móc khép kín, hiện đại, qua đó nâng tỷ lệ thu hồi thành phẩm, gia tăng sản lượng trong khi số lao động trực tiếp giảm từ 30 người xuống còn 10 người.
Ông Nguyễn Thanh Phước, Giám đốc Công ty cho biết: Các giải pháp được doanh nghiệp triển khai từng bước, từ sử dụng năng lượng tái tạo, giảm nhiên liệu đốt, tuần hoàn nước, thu hồi nguyên liệu đến hiện đại hóa máy móc. Mục tiêu trước mắt là giảm chi phí, hạn chế chất thải và phát thải trong sản xuất, đồng thời nâng hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh yêu cầu về sản xuất xanh, sạch ngày càng cao.
Cùng hướng đến sản xuất sạch, giảm phát thải khí nhà kính, tại Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng (DRC), các giải pháp giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn được áp dụng trực tiếp vào dây chuyền sản xuất. Hiện 100% lò hơi tại DRC đã dừng sử dụng nhiên liệu hóa thạch (dầu FO), chuyển sang nhiên liệu sinh khối. Việc thay đổi nguồn nhiên liệu giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, qua đó góp phần giảm phát thải khí nhà kính từ hoạt động sản xuất.
Cùng với chuyển đổi nhiên liệu, DRC đẩy mạnh tái chế phế phẩm. Bột bào cao su, vải mành phế phẩm, cao su tận thu được phân tích tính chất để tái chế thành các sản phẩm hữu ích như đệm cầu cảng, tấm lợp, tấm chắn bùn và gạch lót vỉa hè.
“Tái sử dụng nội bộ giúp doanh nghiệp tiết kiệm 1,5 tấn vải PE/tháng, giảm tương ứng 15 tấn rác nhựa phát thải. DRC cũng thay thế 100% chất xúc tiến MOR bằng hóa chất an toàn hơn, bảo vệ sức khỏe người lao động và người tiêu dùng”, ông Phan Chí Công, Trưởng phòng Kỹ thuật cơ năng DRC cho biết.
Những giải pháp tại các doanh nghiệp cho thấy, giảm phát thải trong sản xuất không chỉ nằm ở việc xử lý chất thải cuối quy trình. Việc giảm tiêu hao năng lượng, thay thế nhiên liệu hóa thạch, đổi mới thiết bị và tận dụng lại nguyên liệu ngay trong dây chuyền cũng là những cách trực tiếp để giảm phát thải, đồng thời giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí.
Hướng đến mục tiêu Net Zero
Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện xây dựng mô hình thí điểm áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp cho doanh nghiệp sản xuất. Từ nền tảng này, thành phố đang từng bước mở rộng các giải pháp sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên, giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Thời gian qua, thành phố đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn và tập huấn cho doanh nghiệp về kiểm kê khí nhà kính theo tiêu chuẩn ISO 14064-1:2018, xây dựng báo cáo kiểm kê. Đồng thời, tổ chức các hội thảo, chia sẻ giải pháp giúp doanh nghiệp nhận diện nguồn phát thải, lựa chọn giải pháp giảm phát thải và từng bước hướng tới Net Zero. Đây là một trong những nội dung thuộc Đề án “Xây dựng Đà Nẵng – Thành phố môi trường” giai đoạn 2021 – 2030.
Việc kiểm kê khí nhà kính có ý nghĩa quan trọng bởi muốn giảm phát thải, doanh nghiệp trước hết phải xác định được phát thải đến từ đâu, ở công đoạn nào và mức độ ra sao. Từ đó, các giải pháp tiết kiệm năng lượng, thay đổi nhiên liệu, đổi mới công nghệ hay tái sử dụng nguyên liệu mới có thể được lựa chọn phù hợp và đo lường hiệu quả.
Bên cạnh đó, Sở Công Thương đã hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, áp dụng hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001. Theo ông Trần Đình Tuấn, Phó trưởng phòng Quản lý công nghiệp, Sở Công Thương TP. Đà Nẵng, ngành Công Thương xác định phát triển công nghiệp theo hướng xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm chất thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn là nhiệm vụ quan trọng. Qua đó, vừa nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp, vừa góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững của thành phố.
Từ những hỗ trợ này, nhận thức của doanh nghiệp về sản xuất xanh ngày càng được nâng lên. Nhiều đơn vị đã chủ động đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và tái sử dụng nguyên liệu trong sản xuất.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn gặp khó khăn, nhất là về vốn đầu tư, đổi mới công nghệ và khả năng tái chế. Vì vậy, thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ, áp dụng sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng và từng bước phát triển kinh tế tuần hoàn.
Cùng với hỗ trợ về nguồn lực, tư vấn, đào tạo và chuyển giao công nghệ, ngành Công Thương sẽ thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, kiểm kê phát thải và tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp. Trong đó, mô hình cộng sinh công nghiệp được chú trọng, hướng tới tận dụng chất thải, phế phẩm, phụ phẩm của doanh nghiệp này làm nguyên liệu cho doanh nghiệp khác.
Từ những thay đổi trong từng dây chuyền sản xuất, mục tiêu giảm phát thải đang dần được cụ thể hóa bằng những con số về năng lượng, nhiên liệu, nguyên liệu và khí nhà kính. Đây cũng là nền tảng để Đà Nẵng từng bước hình thành nền sản xuất công nghiệp xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao sức cạnh tranh, hướng tới mục tiêu Net Zero.
“Sau 4 năm thí điểm KCN sinh thái tại KCN Hòa Khành, kết quả đạt được khá tích cực. Có 30% doanh nghiệp trong khu công nghiệp thực hiện sản xuất sạch hơn; đề xuất 334 giải pháp và triển khai 228 giải pháp vào thực tế. Những nỗ lực này giúp các doanh nghiệp tiết kiệm 14.000 tỷ đồng mỗi năm, giảm 50.000 m³ nước thải, 7.000 tấn CO₂ và 2.700 tấn chất thải rắn“, bà Đoàn Thị Ngọc Thủy, Phó Trưởng phòng Xây dựng và Môi trường (Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng) chia sẻ.
Lan Anh – Duy Khánh
